تأمّلي بر چند پژوهش در تصحيح متن ديوان خاقاني بر اساس معيارهاي سبكي او

ديوان خاقاني شرواني علي‌‌رغم چند تصحيح موجود از آن، همچنان پژوهش‌‌هاي بسياري در راستاي تنقيح مي‌‌طلبد. ازاين‌رو، خاقاني‌‌پژوهانِ بسياري در پي بررسي و تحليل ضبط‌هاي ديوان خاقاني برآمده‌اند. نگارندگان اين مقاله تلاش دارند كه كوشش‌‌هاي برخي خاقاني‌‌پژوهان را كه نظراتي در خصوص بررسي تصحيف و تحريف در ديوان خاقاني شرواني ارائه كرده‌‌اند، بررسي كنند. بر همين اساس، از ميان مقالات منتشرشده در نشريات و همايش‌‌هاي گوناگون ادبي و نيز كتاب‌‌هايي كه در ميان بحث خود بخشي را به تصحيف اختصاص داده‌‌اند، به صورت گزينش خوشه‌‌اي و تصادفي چند نمونه انتخاب شد. نتايج به دست آمده نشان دهندۀ آن است كه عدم توجّه به سبكِ شخصي خاقاني بر اساس معيارهاي تصويرآفريني او، عدم احصاي كُل متون و نيز عدم توجّه به متون جانبي، گاه خاقاني‌پژوهان را بر آن داشته‌است كه متن اصلي را با پژوهش خود در نظر خواننده ناصواب جلوه دهند.