تبيين و ارزيابي مبناگروي استقرايي در تحصيل يقين از ديدگاه شهيد صدر

معرفت‌شناسي ذاتيِ شهيد صدر;، پس از طرح مراحل دليل استقرا و يقين‌آوري آن، به ترسيم نظام مبناگروي خود بر اساس آن پرداخته است. در باب گزاره‌ نظري، درجه احتمالي با ملاك صدقِ «قناعت استنباطي» و درجه‌ تصديق يقيني در اين گزاره‌ها نيز با ملاك صدق «هماهنگي با ساير يقين‌ها» مورد نقد است. در گزاره‌هاي بديهي، با عبور از يقيني‏بودن وجدانيات به نحو پيشين و ناكارآمدي راه استقرا در آن، گزاره اولي و امكان اجراي دليل استقرا در تلازم بين موضوع و محمول، مورد بررسي قرار گرفت و نتيجه آن شد كه محكي گزاره‌هاي اولي، اعم از گزاره‌هاي مقدر و خارجي به شرط اثبات وجود موضوع در خارج است و دليل استقرا امكان اجرا بر محكي آن ندارد. در صورت اجرا نيز با ملاكي روان‌شناختي روبه‌روست. از طرفي هم ملاك صدق بديهي اولي در نظر شهيد صدر;، هماهنگي و عدم تناقض با ساير تصديقات يقيني عنوان شده كه انسجام‌گرايي را تداعي مي‌كند. تبيين پايه‌هاي معرفتي (احتمالي و يقيني) در مبناگرايي معتدل شهيد صدر; و نيز نقد آن، بر بي‌نيازي دليل استقرا به اصل عليت عقلي به ‌نحو پيشين، نقطه‌ عطف اين نوشتار در ارزيابي ديدگاه صدري است.