شبكۀ شعاعي معناي ايمان از ديدگاه انديشمندان اسلامي

واژه ايمان و مشتقاتش در بيش از هفتصد آيۀ قرآن ياد شده است كه اين خود اهميت اين واژه را در جهان‌بيني قرآن نشان مي‌دهد. بررسي تغيير معناي ايمان با توجه به ديدگاه افراد و با استفاده از نظريۀ شبكه شعاعي در معناشناسي شناختي به سازمان‌دهي معاني متفاوت ايمان كمك مي‌كند. شبكۀ شعاعي مدل گرافيكي براي سازمان‌دادن معاني متفاوت يك واژه درباره يك معناي مركزي است كه به آن معناي مركزي، پيش‌نمونه مي‌گويند. مبنا در شبكۀ شعاعي و در اين پژوهش بر اساس انواع تغيير معنايي است كه واژه سياق‌هاي گوناگون پيدا مي‌كند.  تغيير معنا با توجه به ديدگاه‌هاي متفاوت يكي از انواع تغيير معناست. معناي واژۀ ايمان نيز با توجه به ديدگاه لغت‌دانان، متكلمان اسلامي ‌و مفسران تغيير مي‌كند. معناي پيش‌نمونه از ميان معاني متفاوت يك واژه انتخاب مي‌شود و از معيارهاي آن مي‌توان به اولين معناي مورد قبول، تفوق در شبكۀ معنايي، رابطه با ديگر معاني واژه، پيش‌بيني دستوري و تصور راحت اشاره كرد. معناي پيش‌نمونۀ ايمان، تصديق قلبي است كه چهار دستۀ معنايي از آن انشعاب مي‌شود؛ 1. ايمان همراه با عمل، تصديق قلبي افزون بر مولفۀ عمل؛ 2. ايمان بدون قلب، تصديق قلبي بدون مؤلفۀ قلب؛ 3. حاصل ايمان؛ 4. معناي مساوي با ايمان كه همان معرفت است