تحليل گفتمان دو سوره فلق و ناس براساس الگوي فرا‌‌نقش متني هاليدي

نگاه از دريچه‌ي زبانشناسي به قرآن كريم افق‌هاي جديدي را در مطالعات قرآني گشوده است. نظريه مايكل هاليدي يكي از گرايش‌هاي زبانشناسي نقشگراست كه در حال حاضر توجه زبانشناسان بسياري را معطوف خود نموده، هاليدي براي اجزاي مختلف كلام، فرانقش‌هاي سه گانه‌ انديشگاني، بينافردي و متني را قائل شده و متناظر با آنها سه لايه معنايي را ساماندهي كرده است. هدف از اين پژوهش بررسي تحليل گفتمان دو سوره‌ي فلق و ناس در سطح فرانقش متني مبتني بر نظريه نقشگراي هاليدي است لذا با بررسي ساخت مبتدا خبري و اطلاعي دو سوره فلق و ناس و استخراج عناصر و شگردهاي ايجاد انسجام دريافتيم كه سوره فلق و ناس به لحاظ گفتمان بر مبناي مكالمه و پرسش و پاسخ بوده و استفاده از مؤلفه‌هاي گفتمان مدار هاليديفرانقش متني در ميان اين دو سوره متفاوت از هم نبوده است، بلكه در انسجام متنشان ادات گوناگون و متنوعي مؤثر است كه ميزان بهره‌گيري از اين شگردهاي انسجامي (دستوري،لغوي يا معنايي) با هم متفاوت است. اولين و مهمترين عامل انسجام و همبستگي متن در هر دو سوره عناصر واژگاني و لغوي است و عنصر تكرار با وجوه مختلفش بيشترين بسامد را داراست.