ناسازواري تصويري در شعر سياسي و اجتماعي بدرشاكر سياب

ناسازواري تصويري، تكنيكي است مبتني بر بيان تناقض بين دو تصوير متقابل، از شرايط معاصر و يا بين برخي از داده‌هاي ميراثي و برخي اوضاع معاصر. شاعر با بهره‌گيري از چنين شگردي، گاه جهت بيان انديشه‌هاي دروني‌اش، به سخن گفتن در لفافه گرايش پيدا مي‌كند و با ايجاد ارتباط ميان ناسازه‌هاي موجود در يك قصيده، ناهمخواني بين شرايط فعلي و وضعيت آرماني را اثبات مي‌كند. بر همين اساس ناسازواري تصويري به عنوان يكي از اساسي‌ترين دستمايه‌هاي شعر سياسي و اجتماعي سياب محسوب مي‌گردد ، كه از طريق آن به صورت زيركانه و گاه غير مستقيم به نقد چالش‌هاي جامعه خود مي‌پردازد. وي در بيشتر مواقع با فراخواني ميراث ادبي، تاريخي، ديني، ملي و دگرگوني دلالت‌هاي ميراثي فراخواني شده به دلالت‌هاي معاصر و متناقض، در شعر خود فضايي مي‌گشايد، كه گذشته طلايي عرب‌ها را در مقابل شرايط معاصر جامعه عربي و به ويژه عراق قرار مي‌دهد . با توجه به گستردگي شكل دوم ناسازواري تصويري و نظر به فراخواني شخصيت، حكايت و متون ميراثي و دگرگوني متناقض آنها ، و همچنين پنهاني‌تر بودن معنا در بافت شكل دوم، شاعر از نوع دوم ناسازواري تصويري بهره‌ي بيشتري جسته است.سياب اين شگرد را بيشتر براي مقابله با ظلم حاكمان و سركوبگري‌هاي سياسي، تمسخر عقب ماندگي جوامع عربي و عراق، بيداري آنها، تشويق به مقابله با استعمار و... برگزيده است. پژوهش حاضر با روش توصيفي و تحليلي، دامنه‌ي گونه‌هاي مختلف ناسازواري تصويري را، در شعر سياسي و اجتماعي سياب مورد ارزيابي قرار مي‌دهد.