تقدم هواء، ماء و نور در روايات اهل‌بيت(ع)

بحث از نخستين آفريده و مخلوق در نظام هستي، از مباحث و مسائل مورد توجه بشر است. به همين جهت، ديدگاه‏هاي متعدد و گاه متعارضي در بيان انديشمندان ديده مي‌شود. در اخبار و روايات اهل‌بيت از وجود ماده و مايۀ اوليه‌اي به نام «مكان»، «هوا» و «ماء» نام برده شده است. عالمان شيعي به فراخور رويكرد و استدلال، به آغازين بودن يكي از آن‌ها به صورت تعييني و يا مترتّب بر هم رأي داده‌اند. اين نوشتار، با تحليل و بررسي روايات بر پايۀ قواعد فقه الحديثي، «هوا» را نه به عنوان يكي از چهار عنصر اصلي، بلكه جوّ و فضاي بي‌حدي كه پيش از پيدايش هر گونه آفريده‌اي، حتي مقدم بر موجودات نوري، وجود يافته است، نخستين مخلوق و آفريدۀ الهي دانسته است.