بررسي ميزان اثربخشي غلظت‌هاي مختلف اسانس دو گونه مرزه (Satureja khuzistanica Jamzad و S. spicigera (C. koch) Boiss.) در كنترل كنه واروا كندوي عسل

كنه واروا از مهمترين آفات كلني‌هاي زنبور عسل در سرتاسر جهان مي‌باشد، با تغذيه از همولنف لارو زنبور عسل و انتقال برخي ويروس‌ها، خسارت اقتصادي زيادي به صنعت زنبورداري جهان وارد مي‌كند‌. استفاده از آفت‌كش‌هاي شيميايي عليه اين كنه باعث ايجاد جمعيت‌هاي مقاوم آفت شده و محصولات كندو را آلوده مي‌نمايد. ميزان سمّيت تدخيني غلظت‌هاي مختلف اسانس دو گونه مرزه (Satureja khuzistanica Jamzad و S. spicigera (C. koch) Boiss.) بر مرگ‌ومير كنه واروا و زنبور عسل‌ پس از جمع‌آوري نمونه از زنبورستان در شرايط آزمايشگاهي بررسي شد. كنه‌هاي ماده بالغ در دماي 32 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 50% و تاريكي به مدت 5 تا 10 ساعت با غلظت‌هاي صفر، 50، 75، 100، 150 و ppm200 اسانس در چهار تكرار تيمار و براي غلظت‌هاي 20 تا ppm1000 محاسبه شدند. براساس نتايج اين آزمايش، مقادير LC50 تعيين شده براي اسانس مرزه خوزستاني، در بازه زماني 5 و 10 ساعت پس از شروع اسانس‌دهي، براي كنه واروا به‌ترتيب 149.8 و ppm78.6 و براي زنبور عسل كارگر 750.5 و ppm435.8 بود و غلظت‌هاي محاسبه شده براي اسانس مرزه اسپيسيژرا در همان بازه زماني بر روي كنه واروا، به‌ترتيب 255.7 و ppm153.6 و براي زنبور عسل كارگر 737.6 و ppm573 تعيين شد. نتايج نشان داد اسانس مرزه خوزستاني و مرزه اسپيسيژرا هر دو با داشتن حداقل تلفات روي زنبور عسل، از قابليت بالايي براي كنترل كنه واروا برخوردار بودند و مرزه خوزستاني مزيت بيشتري داشت. تجزيه كيفي نشان داد كه ميزان كارواكرول در اسانس مرزه خوزستاني 93% و ميزان كارواكرول و تيمول موجود در اسانس مرزه اسپيسيژرا به‌ترتيب 43 و 29% بود.