بررسي عوامل مؤثر بر كاركرد فضاي نيمه‌باز خصوصي واحدهاي مسكوني شهر تهران

گسترش شهرنشيني و رشد جمعيت شهرها ميزان تقاضاي مسكن را افزايش داده و به تبع آن موجب افزايش ارزش افتصادي زمين شده است. به دليل بالاتر بودن ارزش اقتصادي فضاهاي بسته نسبت به فضاهاي باز و نيمه‌باز و با توجه به الگو برداري‌هاي شتاب‌زده و فاقد تأمل از الگوهاي غربي، سطح فضاهاي باز و نيمه‌باز در فضاهاي مسكوني، به‌خصوص در الگوهاي آپارتماني، كاهش يافته است. در نتيجه كاهش ارتباط انسان با محيط طبيعي پيرامون، امنيت رواني انسان به مخاطره افتاده و انرژي و سلامت انسان تا حد زيادي تحت‌تأثير قرار گرفته است. با در نظر گرفتن اهميت و نيازمندي انسان به ارتباط با محيط طبيعي و تأثير آن بر خصوصيات روحي و فيزيكي افراد، توجه به فضاهاي نيمه‌باز امري ضروري است. اصلاح شرايط و ارائه راهكارهايي جهت گسترش فضاهاي نيمه‌باز در ساختمان‌هاي مسكوني متداول نيازمند آسيب شناسي وضع موجود و شناخت عواملي است كه مانع ارتقاء كيفي فضاهاي مسكوني مي‌شوند. يكي از راهكارهاي مؤثر در شناخت وضع موجود، استفاده از فضاي نيمه‌باز و باز خصوصي در ساختمان‌هاي مسكوني شهر تهران و آسيب‌شناسي آن، كسب آراء و نظرات استفاده‌كنندگان از فضا است. به‌دليل اهميت اين موضوع در كلان شهرها، تمركز تحقيق بر شهر تهران بوده است. بر همين اساس، پس از بررسي و معرفي فضاهاي نيمه باز و شاخص‌هاي مؤثر بر استفاده آن، با بررسي 30 نمونه، ميزان استفاده از فضاهاي نيمه باز خصوصي و دلايل عدم استفاده از آن، به صورت ميداني و با استفاده از پرسشنامه (مصاحبه با ساكنين) مشاهده و تعيين شد. براساس نتايج به دست آمده، بيش از 80 درصد از ساكنين، به‌دليل عدم وجود حريم شخصي و شكل‌گيري نامناسب فضا، استفاده مؤثري از فضاي نيمه‌باز موجود نمي‌كنند. طبق بررسي‌ها، اشراف به اطراف را مي‌توان مهم ترين علت در عدم استفاده از فضاي مورد نظر دانست.