ريشه هاي گسست و گم گشتگي فرهنگي در معماري معاصر ايران

نكته محوري اين مقاله، مبين آن است كه تغيير رؤياهاي ايرانيان طي اعصار و دهه‌هاي مختلف، باعث مطالبه دنيايي ديگر گونه در مقايسه با دنياي موجودشان بوده است. اين امر هر از چندگاهي، دگرگوني‌هايي را به ارمغان آورده است. شهر و معماري ايراني از اوايل دهه چهل با دگرگوني و تحول مفهوم‌ها و معناها و به تعبيري، «تغيير رؤياها» و همچنين با غلبه «كميت» بر «كيفيت» مواجه مي شود و هر آن چه كمّي و يا عددي باشد، ميدان مي‌يابد. رؤياپردازي جامعه ايراني براي تغيير وضع موجود در دوره‌هاي مختلف، رفته رفته با غفلت، به خوا‌ب‌زدگي منجر شده و اين امر نهايتاً موجب گسست از جريان پيوسته معماري سنتي شده است. امروزه معماري به نحو ناهنجاري پيوند خود را با گذشته‌اش از دست داده و مناسبات جديدي جاي آن را گرفته و در حوزه نظر و عمل معماري، چالش‌ها و ترديدهاي موجود در تعاملات فرهنگي، به گونه پيچيده‌تري، جنبه كالبدي و عيني به خود گرفته است. به عبارتي، نوعي گسستگي و گُمگشتگي فرهنگي در معماري رخ داده است. اين مقاله در جست وجوي مباحث فرهنگي در وضع موجود معماري ايران، گسست‌هاي فرهنگي موجود در آن را مورد اشاره قرار داده و آن‌ها را ناشي از گسست‌هاي مشابه در فرهنگ و جامعه ايران برشمرده است. مرور تحولات چهره و لحن معماري ايران در دوره معاصر و پرداختن به انديشه‌هاي گونه‌گون در حوزه معماري و فرهنگ، با نگاهي به وضعيت تحولات جهاني و عنايت به رابطه ايران و غرب، گوياي اين مهم است كه آنچه معماري امروز ما را دستخوش بحران نموده است، وجه فرهنگي اجتماعي آن مي باشد.