بررسي وضعيت تخلفات ساختماني و علل و انگيزه‌هاي وقوع آن در شهر شيراز

تخلف به معناي هرگونه سرپيچي از قوانين، دستورالعمل‌ها و ضوابط شهرسازي و ساختماني است. به‌رغم مجازات‌هايي كه در مادۀ 100 قانون شهرداري ايران براي چنين تخلفاتي درنظر گرفته شده‌است؛ با رونق ساخت‌و‌سازها و رواج فروش تراكم و ضابطه در شهرها، تخلفات ساختماني شدت يافته‌است. با توجه به حجم زياد تخلفات ساختماني كه در شهرهاي كشورمان رخ مي‌دهد و آسيب‌هاي ناشي از اين‌گونه تخلفات بر كالبد شهرها، ضرورت پرداختن به اين مسأله و علل و انگيزه‌هاي وقوع آن، امري ضروري به‌نظر مي‌رسد؛ ازاين‌رو هدف پژوهش حاضر بررسي وضعيت تخلفات ساختماني در سطح مناطق شهري شيراز و علل و انگيزه‌هاي وقوع آن است. روش تحقيق توصيفيتحليلي و علّي است كه با استفاده از مطالعۀ كتابخانه‌اياسنادي و ميداني انجام گرفته‌است. تعداد و نوع تخلفات ساختماني از پرونده‌هاي دبيرخانۀ كميسيون مادۀ 100 استخراج شده‌است. يافته‌هاي به‌دست‌آمده از اين تحقيق نشان مي‌دهد، در مناطقي از شهر شيراز كه شاهد رونق بازار زمين و مسكن هستيم (مناطق 1 و 6)، به‌دليل سود ناشي از تخلفات براي مالكان و ساخت‌و‌سازگران خصوصي و شهرداري، تخلفات مازاد تراكم و تغيير كاربري بالا بوده‌است. از طرفي در مناطقي كه وضعيت اقتصادياجتماعي مناسبي نداشته و معمولاً سود ناشي از تخلف از جريمۀ شهرداري پايين‌تر يا برابر است، تخلفات اين دسته پايين است؛ در عوض، تخلفات مربوط به احداث غيرمجاز، اضافۀ پيش‌آمدگي و حذف پاركينگ را در اين مناطق (منطقۀ 7، 9، 10 و 11) شاهد هستيم. بر اين اساس مي‌توان گفت، نظارت دقيق شهرداري‌ها بر ساخت‌و‌سازها، ارتقاء سطح آگاهي شهروندان و توجه بيشتر به اقشار ضعيف جامعه در سياست‌گذاري‌هاي شهري مي‌تواند تا اندازۀ زيادي در كاهش تخلفات ساختماني مؤثر باشد.