تأثير لجن فاضلاب پرتوتابي شده و نشده با گاما بر جذب عناصر غذايي كم‌مصرف و فلزهاي سنگين در ريحان

براي بررسي تأثير سطوح مختلف لجن فاضلاب پرتوتابي نشده و شده، بر جذب عناصر غذايي كم‌مصرف (مس، روي، آهن، نيكل و منگنز) و فلزهاي سنگين (سرب و كادميم) در ريشه و شاخساره ريحان، آزمايشي در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار در شرايط گلخانه اجرا شد. تيمارها شامل كاربرد لجن فاضلاب در سطوح صفر، 15، 30 و 60 گرم بر كيلوگرم خاك بود كه در معرض پرتوتابي گاما با دوزهاي صفر، 5، 10 و 20 كيلوگري قرار گرفته بودند. نتايج نشان داد افزودن 15 و 30 گرم لجن فاضلاب بر كيلوگرم با هر دز پرتوتابي باعث افزايش وزن ريشه و شاخساره خشك و در سطح 60 گرم بر كيلوگرم باعث كاهش آنها گرديد. با كاربرد تمام سطوح لجن فاضلاب پرتوتابي شده و نشده، جذب مس، نيكل، سرب، روي، منگنز و آهن ريشه و شاخساره نسبت به شاهد افزايش يافت. بيشترين مقدار جذب فلزهاي مس، روي، آهن، منگنز، سرب، كادميم و نيكل ريشه و مس، روي، سرب و كادميم شاخساره از كاربرد 30 گرم بر كيلوگرم لجن فاضلاب پرتوتابي شده با دوز 20 كيلوگري حاصل گرديد. بيشترين مقدار جذب آهن، منگنز و نيكل شاخساره نيز از كاربرد 30 گرم بر كيلوگرم لجن فاضلاب پرتوتابي شده به‌ترتيب با دوز 5، 5 و10 كيلوگري مشاهده شد. نتايج نشان داد كه گياه دارويي ريحان توان بالايي در جذب فلزهاي سنگين از خاك و انتقال آنها به شاخساره دارد. لذا، مصرف گياهان ريحان تيمار شده با لجن فاضلاب به‌صورت تازه‌خوري و ادويه‌اي بايد با احتياط انجام شود.