پهنه بندي خطر وقوع سيلاب در حوضه ي آبريز وركش چاي با استفاده از نرم افزار‌HEC-RAS و الحاقيه‌ي HEC-GEO-RAS

رودخانه وركش چاي با طول تقريبي 69 كيلومتر، با روند شمالي- جنوبي از رودخانه هاي اصلي و دائمي شهرستان تبريز است كه 10 روستا با بافت فرسوده و نامقاوم در بستر آن توسعه يافته است. مطالعات ميداني گوياي اين مطلب است كه، روستاهاي حاضر، بدون شناخت قوانين حاكم بر رفتار هيدروليكي و پيش بيني آن، عدم رعايت حريم بستر اصلي رودخانه و با تبديل سيلاب دشت هاي كناري آن، به اراضي كشاورزي و باغي گسترش پيدا كرده است. عدم شناخت و توجه به موارد مذكور و دستكاري بستر رودخانه، سبب افزايش ميزان آسيب پذيري روستاها، اراضي و ساير تأسيسات انساني از خطر وقوع سيلاب در حوضه ي آبريز وركش چاي شده است. از اين رو، بررسي نواحي مستعد وقوع سيلاب و تهيه ي نقشه ي پهنه ي سيل گير، در اين منطقه ضرورت دارد. در پژوهش حاضر، سطوح سيل گير در دوره هاي بازگشت 25 و 50 ساله، در طول رودخانه اصلي تعيين گرديد. در همين راستا، به منظور شبيه سازي ژئومتري زمين، سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) و مدل HEC_RASو الحاقيه ي HEC_GEO_RAS مورد استفاده قرار گرفت و نقشه هاي پلان رودخانه، سواحل چپ و راست رودخانه و سرعت جريان آن به دست آمد و روستاهايي كه در معرض وقوع سيلاب با دوره هاي بازگشت مذكور قرار دارند، شناسايي و سپس رفتار هيدروليكي رودخانه شبيه سازي گرديد. بر طبق نتايج حاصل، 100 كيلومتر از مساحت كل حوضه ي آبريز تحت تأثير سيلاب هايي با دوره بازگشت 50 سال و 63 كيلومتر از آن، تحت تأثير سيلاب هايي با دوره بازگشت 25 ساله قرار دارد. در نهايت، راهكارهاي كاهش خسارات ناشي از وقوع سيلاب در امتداد رودخانه اصلي، معرفي گرديد.