نقد نشانه شناختي آثار هنرسنتي در منتخبي از عكس هاي دوره قاجار

در تعداد قابل توجهي از عكس هاي دوره قاجار نشانه هايي از آثار هنرِسنتي ديده مي شود. اين عكس ها به مثابه اسناد و مداركي دال بر حضور آثار هنرِسنتي در بطن زندگي مردمان آن دوره اند؛ لذا خوانش آن ها مي تواند اطلاعات مهمي در رابطه با نقش و جايگاه هنرِسنتي در سبك زندگي و هويت اجتماعي دوره قاجار در اختيار بگذارند كه آگاهي از اين امر مغفول مانده ضروري به نظر مي رسد. در اين پژوهش كاربردي نقد و ارزيابي 24 عكس منتخب از مجموعه عكس هاي موجود ذيل چهار گروه به روش نشانه شناسي و با تكيه بر نظام نشانه شناسي چارلز ساندرز پيرس صورت گرفته است تا بتوان چرايي و چگونگي حضور آثار هنرِسنتي را در عكس ها جويا شد. شرح مطالعات متكي بر اسناد تصويري، به روش توصيفي-تحليلي تنظيم شده و گردآوري اطلاعات به طريق كتابخانه اي و اينترنتي صورت گرفته است. حاصل مطالعه نشانه شناسي حضور اثر هنرسنتي در عكس ها، با استفاده از دسته بندي سه گانه پيرس (نشانه هاي شمايلي، نمادين و نمايه اي) حاكي از آن است كه: در عكس هايي كه با هدف معرفي اثر گرفته شده است، حضور هنرسنتي جنبه اي شمايلي دارد؛ در مواردي كه عكس حكم تزيين و كالاي كاربردي در دربار و زندگي طبقه متوسط را داشته است، نشانه ها نمادين اند؛ و در عكس هايي كه مرحله توليد هنرسنتي را نمايش مي دهند و اثر حضور مستقيمي ندارد نشانه نمايه اي است.