هويت جمع‌گرايانه و روحيه مشاركتي ايرانيان از نگاه سفرنامه‌نويسان

خودمداري، تك‌روي و اقتدارگرايي ازجمله مفاهيمي هستند كه در رويكرد استشراقي در تبيين و توصيف هويت ملي ايراني بر آن تأكيد شده است. استدلال غالب اصحاب اين رويكرد در ريشه‌شناسي اين معضلات هويتي، استبداد تاريخي حاكم بر اين سرزمين را منشأ شكل‌گيري آن مي‌دانند و تأكيد مي‌كنند كه اين هويت خودمدارانه و استبدادزده موجب بازتوليد استبداد مي‌شود. اين دست پژوهش‌ها، ويژگي‌هاي فردگرايانه و خودمدارانه جامعه ايراني را وجه تمايز ما با جوامع غربي مي‌دانند. اين مقاله مي‌كوشد اين روايت از هويت ملي ايرانيان را نقد كند و نشان ‌دهد تأكيد بر معضلات هويتي ناشي از استبداد، نبايد مانع از توجه به ابعاد روحيه جمع‌گرايي، مشاركتي و همياري به‌عنوان اركان و فضايل زيست مدني ايرانيان شوند. اين پژوهش يك بررسي توصيفي و تحليلي است و در گردآوري داده‌ها از روش مطالعه اسنادي با تأكيد بر سفرنامه‌هاي خارجي و ايراني از دوره صفويه تا انقلاب اسلامي استفاده شده است.