بررسي چهارمين قضيه جدلي‌الطرفين كانت بر اساس فلسفه صدرايي

كانت در فلسفه نظري خود مدعي است واجب‌الوجود نفياً يا اثباتاً قابل «استدلال» نيست. وي اين مطلب خود را در قالب چهارمين آنتي‌نومي / قضيه جدلي‌الطرفين در بخش جدل استعلايي از «نقد عقل محض» مطرح مي‌كند. ادعاي كانت مبتني بر پاره‌اي مباني معرفت‌شناختي و هستي‌شناسي است كه وي براساس آنها، قضاياي رياضيات و فيزيك را «يقيني» و قضاياي مابعدالطبيعه را «غيريقيني» و مغالطي معرفي مي‌نمايد. به اعتقاد ما، فلسفه اسلامي، به‌ويژه فلسفه صدرايي، چه در بعد شناخت‌شناسانه و چه در بعد هستي‌شناسانه، امكانات مناسبي براي نقادي فلسفه كانت به طور عام، و رفع تعارض از چهارمين قضيه جدلي‌الطرفين مورد ادعاي او را به طور خاص داراست. در اين مقاله، شناخت‌شناسي و هستي‌شناسي كانت را به‌اجمال با آموزه‌هاي فلسفه صدرايي بررسي كرده‌ايم و درصدديم تعارض موردنظر او را با كمك آموزه‌هاي پيش‌گفته برطرف سازيم.