نقد و بررسي اثبات ضرورت وحي از راه استدلال بر علوم و فنون پنهان

در برخي از كتاب‌هاي كلامي، براي اثبات ضرورت وحي، اين استدلال مطرح مي‌شود كه از يك سو، علوم و صنايعي هست كه براي بشر ضرورت دارد، و از سوي ديگر، عقل و تجربۀ عادي بشر براي دست يافتن به آنها كافي نيست. پس بايد وحي چنين علوم و صنايعي را در اختيار بشر قرار دهد.اين استدلال، هم به نحو پيشيني و هم به نحو پسيني قابل طرح است؛ يعني هم مي‌‌توان به نحو پيشيني استدلال كرد كه چون چنين علوم و صنايعي براي بشر ضروري است، پس خدا بايد آنها را از راه وحي در اختيار بشر قرار دهد، و هم مي‌توان به نحو پسيني گفت: چون چنين علوم و صنايعي عملاً نزد بشر هست، پس وحيي در كار بوده است. در اين مقاله، بحث مي‌شود كه گرچه اين سخن درست است كه برخي از علوم و صنايع از راه عقل و تجربۀ عادي به دست نمي‌آيد، اما صرف اين نكته نمي‌تواند ضرورت پيشيني يا پسيني وحي را اثبات كند و ممكن است اين علوم و صنايع از راه‌هاي غير عادي ديگري جز وحي در اختيار بشر قرار گيرد.