بررسي معيار تشخيص قرائت صحيح قرآن و حجيت آن

قرآن كريم آخرين و كامل‌ترين كتاب الهي و آسماني است كه قرائت آن، توقيفي است و بايد بر اساس آنچه بدان تكليف شده‌ايم، قرائت شود. در طول تاريخ اسلام، قرائت‌هاي گوناگوني براي قرآن كريم صورت گرفته است كه همه آنها از حجيت برخوردار نيستند. معيارهاي متعددي نيز از سوي دانشمندان علوم قرآني از جمله شهرت و اتفاق منطقه‌اي، مطابقت با رسم الخط، هماهنگي با قواعد ادبي براي تشخيص قرائت صحيح از ديگر قرائات ذكر شده‌ است كه برخي از آنها پشتوانه علمي مقبولي ندارند؛ زيرا معيار قابل پذيرش براي تشخيص قرائت صحيح، شهرت و قرائت جمهور مسلمانان است. از ميان همه قرائت‌هاي ذكر شده براي قرآن كريم هفت يا ده قرائت برگزيده شده‌ است كه هيچ يك از اين قرائت‌ها داراي تواتر تا خود پيامبر اكرم نيست و از ميان آنها، تنها يك قرائت داراي حجيت است و آن قرائت مشهور ميان مسلمانان است كه روايت حفص از عاصم. مصداق كامل آن است و دلايل كساني كه قرائت‌هاي هفت‌گانه يا ده‌گانه را تجويز مي‌نمايند، نيز ناتمام است، از اين‌رو، اولويت با خواندن قرائت مطابق روايت حفص از عاصم است. از طرفي هيچ دانشمندي در حجيت و اعتبار روايت حفص از عاصم، اختلاف و ممانعت ندارد. به همين دليل، معتبرترين و آسان‌ترين قرائت، همان روايت حفص از عاصم است كه در صورت شك نيز ـ طبق قاعده اشتغال ـ اين قرائت است كه ذمه شخص مكلف را بريء مي‌نمايد.