ارزيابي آلودگي و پهنه‌بندي فلزات سنگين (سرب، كادميوم و نيكل) در آب و رسوب تالاب آلا گل استان گلستان درسال 1396

Contamination Assessment and Zoning of Heavy Metals in Water and Sediment of Alagol Wetland, Iran 2017

سابقه و هدف: آلودگي فلـزات سنگيـن از جمله جدي‌ترين مسائل محيط زيستي محسوب مي‌شوند كه از طريق منابع متعدد انسان ساخت يا طبيعي به صورت مستقيم يا غير مستقيم وارد پيكره‌هاي آبي مي‌شوند. تالاب بين المللي آلاگل يكي از اكوسيستم‌هاي بسيار با اهميت درايران است كه به دليل برنامه‌هاي توسعه صنعتي و كشاورزي از منابع متعددي تاثير مي‌پذيرد. مواد و روش‌ها: در اين مطالعه كه به‌صورت توصيفي مقطعي مي‌باشد، در دو فصل تابستان و پاييز سال 1396، به‌منظور سنجش آلودگي ناشي از فلزات سنگين (نيكل، كادميوم و سرب) در 50 نمونه مركب از 5 زون مختلف آب و رسوبات تالاب سنجش انجام شد و در پهنه‌بندي آن از نرم‌افزار GIS و در تجزيه تحليل داده‌ها از آناليز واريانس (ANOVA)، آماره Tukey وآناليزهاي چند متغيره (CA) استفاده گرديد. يافته‌ها: ميانگين غلظت كادميوم، سرب و نيكل در آب در فصل تابستان به ترتيب 02/0±013/0 ، 44/0±86/0 ، 55/0± 164/0 و در فصل پاييز به ترتيب 03/0±021/0، 36/0±658/0 ، 65/0± 334/0 ميكروگرم بر ليتر بوده است. ميانگين غلظت كادميوم، سرب و نيكل در رسوب در فصل تابستان به ترتيب 005/0±19/0 ، 011/0±103/2 ، 102/0±489/0 و در فصل پاييز به ترتيب 003/0±11/0 ، 261/0±796/1 ، 204/0±353/0ميكروگرم بر كيلوگرم وزن خشك بوده است. استنتاج: در اين مطالعه ميزان آلودگي در زون غربي بيش‌تر از مناطق ديگر بوده و منابع انسان ساخت درمقادير فلزات سرب و كادميوم تاثير بسزايي داشته در حالي كه نيكل بيش‌تر از منابع طبيعي سرچشمه گرفته است. ميزان فلزات اندازه‌گيري شده در زير حد استاندارهاي جهاني است. صنعتي شدن، افزايش حمل نقل بين‌المللي جاده‌اي و فعاليت‌هاي كشاورزي از دلايل حضور فلزات در اين تالاب بوده است.

Background and purpose: Heavy metal pollution is among the most serious environmental issues that is caused directly or indirectly through human activities or natural sources. Alagol wetland is one of the most important ecosystems in Iran which is affected by numerous agricultural and industrial development programs. Materials and methods: A descriptive cross-sectional study was performed in summer and autumn 2017. Heavy metal contamination (nickel, cadmium, and lead) was investigated in 50 samples from five different zones of water and sediment of wetland. Zoning was done using GIS and data analysis was performed applying ANOVA, Tukey’s test, and multivariate analysis (CA). Results: Average concentrations of cadmium, lead, and nickel in water were 0.013±0.02, 0.86±0.44, and 0.164±0.55 in summer and 0.021±0.03, 0.658±0.36, and 0.334±0.65 in autumn, respectively. The average concentrations of cadmium, lead, and nickel in sediment were 0.19±0.005, 2.103±0.011, and 0.489±0.102 in summer and 0.11±0.003, 1.796±0.261, and 0.353±0.2040 μg/kg dry weight in autumn, respectively. Conclusion: The level of contamination was found to be higher in western zone. The study showed high impact of human resources on lead and cadmium contents but nickel content was more of natural resources. The amount of metals measured were lower than the global standards. Industrialization, increasing rate of international road transportation, and agricultural activities caused high concentrations of metals in Alagol Wetland.