مديريت ريسك در ديدگاه اسلام؛ ضرورت‌ها و كاربردها

تصميم ­گيري مديران اغلب در شرايط ريسك انجام مي­شود. با توجه به اهميت اثربخشي تصميم­ ­­گيري­ها، تعيين سطح ريسك و مديريت آن براي فرد تصميم­گيرنده مهم و ضروري است. از طرف ديگر، همسويي ريسك و بازده اهميت اين مساله را دو چندان مي­كند، زيرا خلق ارزش بعنوان هدف اصلي مديريت مستقيماً تحت تاثير سطح ريسكي است كه مدير مي­پذيرد. بي­توجهي به اين مقوله مي­تواند منجر به جابجايي ثروت بين گروه ­هاي مختلف ذينفعان گردد. مقاله پيش­رو نوعي تحقيق اكتشافي است كه به روش فلسفي، ضرورت مديريت ريسك را از ديدگاه اسلام بررسي نموده و مصداق ­هايي براي آن ارائه مي­كند. در ادامه، با مرور ويژگي­هاي ابزارهاي مالي مختلف شامل اوراق اختيار معامله، قراردادهاي آتي، قرارداد تاخت و ساير ابزارهاي مديريت ريسك، چارچوب­هاي واكنش به ريسك از منظر اسلام و فقه بررسي مي­شود. پويايي فقه شيعه باعث گرديده برخي از اين ابزارها به روش مهندسي مجدد و منطبق­سازي با موازين شرعي، در بازار سرمايه و بورس كالا قابل عرضه شوند. اگرچه، در حال حاضر استفاده از اين ابزارها بويژه در بازار سرمايه بسيار محدود مي­باشد ولي كماكان طراحي ابزارهاي مالي جديد و يا تصحيح ديگر ابزارهاي موجود ضرورت دارد.