بازنمايي نوايي آهنگ ساخت اطلاع در گفتمان روايتي بزرگ‌سالان تك‌زبانۀ فارسي‌زبان

Prosodic Representation of Information Structure in the Narrative Discourse of the Monolingual Persian-speaking Adults

تحقيقات نشان داده‌ است كه در برخي از زبان‌ها، گويشوران مدلول‌هاي نو را با تكيه توليد و مدلول‌هاي كهنه را تكيه‌زدايي مي‌كنند. اين پژوهش‌ها همچنين نشان داده‌اند كه الگوي تكيۀ زيروبمي مدلول در دسترس مشابه الگوي تكيۀ زيروبمي مدلول‌هاي كهنه است. هدف از انجام پژوهش حاضر، بررسي الگوي تكيه‌هاي زيروبمي براي نشان‌گذاري وضع اطلاعي مدلول‌ها (نو، كهنه، دردسترس و تشخيص‌پذير) در گفتمان روايتي بزرگ­سالان فارسي‌زبان است. علاوه بر اين، از آنجا كه تاكنون در رابطه با نشان‌گذاري آهنگين وضع اطلاع دردسترس و تشخيص‌پذير در زبان فارسي پژوهشي صورت نگرفته است، تلاش شده است تا تكيۀ زيروبمي و الگوي آهنگين اطلاع در دسترس و تشخيص‌پذير نيز مورد مطالعه قرار گيرد. به اين منظور، 10 فرد بزرگ­­سال تك‌زبانۀ فارسي‌زبان با استفاده از 8 داستان مصور ـ كه در آن‌ها وضع اطلاع مدلول‌ها كنترل شده بود ـ به روايت داستان ترغيب شدند. همۀ مدلول‌ها از لحاظ وضع اطلاع (نو، كهنه، دردسترس و تشخيص‌پذير) مورد بررسي قرار گرفتند. سپس، همۀ پاره‌گفتارها برچسب‌دهي شدند تا مشخص شود حاوي واژۀ هدف، گروه اسمي كامل، ضمير هستند يا خير. در نهايت نيز با استفاده از نرم افزار پرت الگوي تكيۀ زيروبمي آزمودني‌ها مشخص شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه پربسامدترين الگو براي نشان‌گذاري اطلاع نو، كهنه و دردسترس به ترتيب L+(H*)، H+(L*) و H+L* است. يافته‌ها همچنين نشان داد كه الگوي تكيۀ زيروبمي خاصي براي نشان‌گذاري اطلاع تشخيص‌پذير در زبان فارسي وجود ندارد. براساس نتايج پژوهش، مي‌توان ادعا كرد كه در گفتمان روايتي آزمودني‌هاي بزرگ­سال بين وضع اطلاع و الگوهاي زيروبمي رابطۀ خاصي وجود دارد.

Research showed that in some languages, speakers accent new referents and deaccent given referents. The research also indicated that the pitch accent type used to mark accessible referents is like that used to accent given referents. The goal of the present study was to investigate the different pitch accent patterns used to mark different information status (new, given, accessible and identifiable) in the narrative discourse of the monolingual Persian- speaking adults. Moreover, since no research has been done on the intonational patterns of accessible and identifiable referents in Persian, pitch accent and intonational pattern of these referents were also investigated. To these aims, 10 monolingual Persian-speaking adults were encouraged to narrate stories based on 8 picture stories in which information status of referents were carefully controlled. The stories were labeled to determine whether they included target words, full NP, pronouns. The subjects’ pitch accent patterns were identified using Praat software. Findings of the study revealed that the most frequent accent types used to mark new, given and accessible referents were L+(H*) H+(L*) and H*+L respectively. It was also found out that there was no specific accent type to mark identifiable referents in Persian. Based on the results, it could be suggested that there was a specific relationship between information status and pitch accent types in the subjects’ narrative discourse.