بررسي آثار تغيير اقليم بر برخي ويژگي‌هاي هيدرولوژيك منابع آب استان اردبيل

Investigating the impacts of climate change on some hydrological characteristics of water resources in Ardebil province

تغييرات اقليمي ناشي از افزايش غلظت گازهاي گلخانه‌اي در دوره‌هاي آينده، سبب ايجاد تغييراتي در بارش و دما مي‌شود و اين تغييرات به عنوان بزرگ‌ترين معضل قرن 21 به‌ويژه در مناطق خشك و نيمه‌خشك است. از اين رو، بررسي تغييرات اقليمي دورۀ آتي و آسيب‌پذيري منابع آب نسبت به آن ضروري است. براي پيش‌بيني آثار تغيير اقليم روي وضعيت هيدرولوژيك استان اردبيل، ابتدا مقادير متغيرهاي اقليمي براي دهه‌هاي آينده و تحت سناريوهاي اقليمي پيش‌‌يابي شد. سپس، با استفاده از خروجي‌هاي به‌وجودآمده از ريزمقياس‌نمايي داده‌هاي بزرگ‌مقياس مدل گردش عمومي جوّ استفاده‌شده، به شبيه‌سازي و پيش‌بيني وضعيت هيدرولوژيك منطقۀ مطالعه‌شده اقدام شد. نتايج برگرفته از شبيه‌سازي‌ها توسط مدل بيلان بيان‌كنندۀ تغييرات نامحسوس و غير معنادار جريان سطحي كل در دورۀ آتي در حوضه‌هاي بررسي‌شده نسبت به دورۀ مرجع است. با اين حال، تغيير در پارامترهاي اصلي اقليمي نظير بارش و دما روي اجزاي جريان سطحي تأثيراتي حدود 30 درصد دارد، به طوري كه ميزان جريان سطحي‌اي كه ‌روي زمين جاري مي‌شود در تمامي سناريوها نسبت به دورۀ پايه كاهش مي‌يابد كه اين امر ارتباط مستقيم با كاهش ميزان بارش‌ها در دورۀ آتي و نيز افزايش متوسط دماي منطقه دارد. در مورد ذخيرۀ آب زيرزميني در منطقه نيز با توجه به كاهش محسوس بارش و نيز كاهش رطوبت در دسترس خاك و همچنين افزايش دما كه به افزايش ميزان تبخير از سطح خاك منجر مي‌شود، منطقه در دورۀ آتي تحت تمامي سناريوهاي انتشار روندي كاهشي از خود نشان مي‌دهد.

Climate change caused by the increase in greenhouse gas concentrations in future periods causes changes in climatic variables and these changes as the biggest dilemma of the 21st century. Therefore, it is necessary to study the future climate change and vulnerability of water resources. In order to predict the effects of climate change on the hydrological status of Ardebil province, the climate variables for the coming decades and under climate scenarios were predicted. The large-scale data gathering was used to simulate and predict the hydrological situation of the study area. Regarding the effects of climate change on the surface flow of the area, it should be noted that although the results from the simulations by the BILAN model indicate unpredictable changes in the total surface flow in the future period. So that the direct surface flow that flows on the groundwater in all scenarios is lower than the base period which is directly related to the decrease in the amount of precipitation in the future and also the increase in the average temperature in the region. In case of groundwater storage in the region, due to the significant decrease in precipitation and also the decrease in the available moisture content of the soil, as well as the increase in temperature, which leads to an increase in the evaporation rate from the soil surface, the area is examined in the upcoming period and under all scenarios show a decreasing trend.