نگرشي نو به گونه‌شناسي وضع در حوزۀ حديث

از جمله پژوهش‌هاي مهم در روزگار معاصر، بررسي جريان وضع و جعل است. از آنجايي كه حديث در شكل‌گيري و جهت‌دهي به زندگي افراد ريشه دوانده است و نقش مهمي را ايفا مي‌كند، احاديث موضوع نيز نقش مخربي داشته و انسان را از هدف معين خويش دور مي‌سازد. در همين راستا بازشناسي احاديث موضوع و آگاهي بخشي نسبت به آن امري لازم است. در اين مقاله، سعي در واكاوي گونه‌هاي وضع و تبيين قالب‌هايي است كه واضعانِ حديث اهداف خود را در آن پياده كرده‌اند. گونه‌هايي كه واضع با استمداد از آن خواسته است ذهن مخاطب را به هدف ناصحيح خويش سوق دهد. در اين نگاشته كه با روش تحليل و رويكردي ذهني به احاديث پرداخته شده است به هشت مورد از گونه‌هاي وضع اشاره مي‌شود. اين موارد عبارت‌اند از: وضع در قالب استتار، وضع در قالب حكم شرعي، وضع در قالب جهت‌دهي، وضع در قالب رفع ابهام، وضع در قالب تركيب، وضع در قالب سبب نزول، وضع در قالب تقليد و وضع در قالب تبيين مراد آيه.