شيعه در منابع تاريخي دوره ايوبيان در مصر و شام

در دوره ايوبيان، به سبب انقراض دولت شيعي فاطميان و اعمال سياست سركوب‌گرانه و ضدشيعي دولت ايوبي، بستر مناسب​تري براي بروز گرايش​هاي فرقه​اي مورخان اهل‌سنت در مصر و شام فراهم گرديد كه مي​توانست مواضع واقعي آن‌ها را نسبت به شيعه و مظاهر آن نمايان سازد. رويكرد مورخان مزبور در برابر تشيع و انگاره​ هاي آن، مسأله جستار حاضر است كه در دو موضوع مصداق حقيقي شيعه در نظر آنان و چگونگي مواجهه​‌شان با بن​ مايه​ هاي اعتقادي شيعه نظير عترت، افضليت اهل‌بيت(ع)، واقعه كربلا، مهدويت و نظاير آن واكاوي شده است. بدين منظور آثار تاريخي شاخص تعدادي از تاريخ‌نگاران سني‌مذهب اين دوره، در دو گروه كلي مورخان متعصب مانند عمادالدين اصفهاني، ابوشامه و ابن​ واصل و مورخان منصف نظير ابن‌عديم، ابن ​خلكان و سبط ​ابن​ جوزي با روش توصيفي ـ تحليلي مقايسه و مطالعه شده است. دستاورد اين پژوهش، نشان مي ​دهد كه اماميه اثناعشري، مصداق شيعه رسمي در نگاه اين مورخان هستند و باقي فرق، از انشعاب​هاي منحرف آن محسوب مي ​شوند. مواضع اغلب اين مورخان درباره بن ​مايه​ هاي اعتقادي شيعه، با اختلاف ​هايي، قرابت زيادي با ديدگاه​هاي اماميه دارد، لذا لعن و تكفير اين مورخان كه گاه درباره شيعه مشاهده مي​شود، متوجه اسماعيليه و شعبه​ هاي آن‌ها بوده و عمدتاً شامل اماميه نمي​ گردد.