بازخواني دليل تعظيم شعائر؛ حكم‌‌، موضوع و متعلق

دليل تعظيم شعائر اسلامي‌‌، به‌رغم پشتوانهٔ قرآني و روايي معتبر و ظرفيت بهره‌دهي در فروعات متعدد فقهي‌‌ و ابعاد مختلف آن در آثار موجود‌‌، شفاف و منقّح نيست. كاربرد «دليل تعظيم شعائر» در استنباط احكام موضوعات حج‌‌، نماز‌‌، مساجد و آستان‌هاي مقدّس، نمونه‌هايي از كارايي اين دليل فقهي است كه ضرورت بحث و بررسي دربارۀ آن را به‌خوبي نشان مي‌دهد. بررسي جامع ابعاد اين دليل در سه بخش حكم‌‌، موضوع و متعلق، از نوآوري‌هاي مقاله حاضر‌‌ است. نتيجه اين كه به لحاظ حكم‌‌، وجوب تعظيم شعائر، حُكمي است مستقل و فراتر از «حرمت اهانت به شعائر». شعائر، به لحاظ موضوع‌‌، همۀ نمادهاي منسوب به پروردگار عالَم ـ اعم از حقيقي و اعتباري ـ را در بر مي‌گيرد. به لحاظ متعلق‌‌، صِرف‌الوجودِ تعظيمِ عرفي كافي است، ولي دست‌كم در برخي موارد‌‌، اين صرف‌الوجود، بايد همواره حفظ شود كه به معناي وجوب نياوردن ضد آن خواهد بود.