پيكرگرداني دختر جادو به اژدها در اسكندرنامه نظامي گنجوي

پيكرگرداني، استحاله و تغيير شكل موجودات حقيقي يا خيالي به موجوداتي ديگر با بهره‌گيري از قواي ماوراي طبيعي است. يكي از نمونه‌هاي منحصر به ‌فرد پيكرگرداني زن جادو را در اسكندرنامه نظامي مي‌توان ديد. در اسكندرنامه، دختري از نسل سام به نام آذرهمايون با استفاده از جادو به‌ عنوان يك ترفند نظامي براي نگهباني از آتشكده و جلوگيري از تخريب آن، خود را به شكل اژدها درمي‌آورد. در اين داستان رازآلود، مشخصات سه نوع داستان عاميانه، پري‌وار و اسطوره‌اي ملاحظه مي‌شود. هدف مقاله حاضر بررسي اين پيكرگرداني از منظر اساطيري، داستاني و تاريخي است. در اين پژوهش كه به شيوه توصيفي ـ تحليلي محتوا انجام گرفته است، پس از بررسي نمونه‌هاي پيكرگرداني زنان جادو در قصه‌هاي كهن و شرح و توضيح داستان اژدها شدن دختر جادو در اسكندرنامه، دلايل و انگيزه‌هاي احتمالي تبديل شدن زن به اژدها به بحث گذاشته شده است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه آذرهمايون احتمالاً پري است و ارتباط او با آب و آتش و خواهش‌هاي جسماني در كنار نكات جزئي ديگر اين گمان را تقويت مي‌كند. از يافته‌هاي ديگر مقاله آن است كه شايد افسانه آذرهمايون و بليناس در متن خود، روايتي از شكل‌گيري يك جنبش ضد اشغال‌گري با محوريت آتش‌گاه، به فرماندهي زني شيردل را بازتاب مي‌دهد.