مروري بر مطالعات فراگيري و رشد زبان فارسي درمقام زبان اول

پيدايش نظريه ذاتي‏بودن زبان مطالعات فراگيري زبان اول را انسجام بخشيد و با تمركز بر گفتار كودك توانست مراحل رشد آن را شناسايي كند و به يافته‏هاي ارزش‌مندي برسد و نظريه‏هاي نويني براي فهم بهتر اين پديده ارائه دهد. جستار حاضر مي‏كوشد: 1. با مروري كوتاه بر نظريه‏هاي فراگيري و رشد زبان به بررسي مباني نظري اين قلمرو بپردازد، 2. با رويكرد تحليلي به پژوهش‏هاي انجام‌شده در فراگيري و رشد زبان فارسي درمقام زبان اول جايگاه اين پژوهش‏ها در مطالعات زباني را نشان دهد. بدين منظور با جست‌وجو در پايگاه‏هاي داده پژوهش‏هاي داخل كشور و سه نمايه SID، Noormags، و Magiran پژوهش‏هاي فراگيري و رشد زبان اول (فارسي) طي سال‏هاي 1365-1394 مشخص شد. 76 جستار در پنج دسته پژوهش‏هاي رابطه‏اي ـ علّي، توصيفي، مروري، مقايسه‏اي، و اعتبارسنجي آزمون‏ها طبقه‌بندي شد. يافته‏ها نشان داد كه بيش‌تر پژوهش‏ها در حوزه توان‌بخشي و متغيرهاي مسبب اختلال در فراگيري و رشد انجام شده است. مطالعات توصيفي محدودي در حوزۀ شناخت و مراحل رشد زبان فارسي انجام شده است، اما در‌بارۀ نظريه‏هاي فرهنگي ـ اجتماعي ويگوتسكي و كاربردمحور توماسلو پژوهش چنداني انجام نگرفته است.