سودگروي اخلاقي ؛ نگاهي قرآني ـ اسلامي (با تأكيد بر مصلحت بندگان)

Utilitarianism; Qur'anic-Islamic View (emphasizing the expedient of the servants

در اين پژوهش براي فراهم ساختن زمينه‌هاي فلسفه اخلاق اسلامي، نظريه سودگروي اخلاقي با آموزه‌هاي اسلامي و آيات قرآني تطبيق داده شده و با رويكردي توصيفي‌ ـ‌ تحليلي، در دو بخش تنظيم شده است: نخست، ملاك وضع قواعد الهي با توجه به ابتناي نظام اخلاقي قرآن بر قواعدي عام بررسي شده و حاصل اينكه احكام الهي نهايتاً در دنيا يا آخرت، به نحو فردي يا اجتماعي، به مصلحت و نفع بندگان بوده و به افزايش سود در كل مجموعه منجر مي‌شود و دوم، ملاك فعل اخلاقي در مقام عمل بندگان است كه براي پاسخ به چگونگي ملاك و معيار عملي قرآن براي افعال و منش‌ها و هماهنگي يا عدم هماهنگي آن با اصول سودگروي مطرح شده است. به رغم اينكه مفاد بسياري از آيات قرآن از نظر نتايج عملي، با اصول سودگروي سازگار است، نمي‌توان «اصل سود» را مبناي اعمال يا منش‌هاي اخلاقي دانست. با اين حال، آياتي كه با سودگروي ناسازگار به نظر مي‌رسند نيز ذكر و بررسي شده است.

no abstract