اهميت متغيرهاي اقليمي، توپوگرافي و خاك در پراكنش سرخدار و اولويت‌بندي رويشگاه‌هاي مطلوب براي حفاظت و احيا در جنگل‌هاي خزري

گونۀ سرخدار از گونه‌هاي بومي و ارزشمند جنگل‌هاي هيركاني است و براساس مطالعات اخير، حضور اين گونه در حال كاهش است؛ از اين‌رو حفظ و احياي اين گونۀ باارزش ضرورت دارد. يكي از راهكارهاي حفاظت و احياي گونه‌هاي باارزش، شناسايي رويشگاه‌هاي بالقوۀ آن و اولويت‌بندي مناطق داراي پتانسيل حضور گونه با استفاده از مدل‌هاي پراكنش گونه‌اي است. اين پژوهش با هدف اولويت‌بندي رويشگاه‌هاي مطلوب براي حفاظت و احياي سرخدار در جنگل‌هاي خزري انجام گرفت. در اين پژوهش از الگوريتم درخت رگرسيون تقويت‌شده به‌منظور مدل‌سازي پراكنش گونۀ سرخدار در ارتباط با متغيرهاي اقليمي، خاكي و توپوگرافي و شناسايي مهم‌ترين متغيرهاي تأثيرگذار بر پراكنش سرخدار استفاده شد. نتايج نشان داد كه مدل ساخته‌شده با متغيرهاي زيست‌اقليمي از نظر معيارهاي ارزيابي مدل با ميانگين TSS و AUC 0.83 و 0.97 نسبت به مدل‌هاي ساخته‌شده با متغيرهاي خاك و توپوگرافي، عملكرد بهتري براي پيش‌بيني پراكنش مكاني گونۀ سرخدار داشت. همچنين از بين متغيرهاي زيست‌اقليمي، ميانگين دما در خشك‌ترين فصل سال و بارندگي در گرم‌ترين فصل سال، بيشترين تأثير را در پراكنش گونۀ سرخدار داشته‌اند. متغيرهاي كربن آلي خاك، درصد شن، ظرفيت تبادل كاتيوني، ارتفاع از سطح دريا و درصد شيب نيز از ديگر عوامل مهم تأثيرگذار در پراكنش گونۀ سرخدار بود. در پايان با تركيب نقشه‌هاي پتانسيل حضور گونۀ به‌دست‌آمده از مدل‌هاي ساخته‌شده با متغيرهاي اقليمي، توپوگرافي و خاكي نقشۀ اولويت‌بندي حفاظت و احياي سرخدار تهيه شد كه در برنامه‌ريزي براي بازسازي و احياي اين گونه در جنگل‌هاي هيركاني بسيار باارزش است.