مقايسۀ تطبيقي ساختار عشقي منظومه‌هاي عاشقانۀ كلاسيك و عاميانه از ديدگاه ريخت‌شناسي پراپ

منظومههاي عاشقانۀ كلاسيك از مهم‌ترين و گسترده‌ترين انواع شعر غنايي محسوب مي‌شوند. البته تعداد زياد و تأمل‌برانگيزي از اين منظومهها از بين مردم برخاسته و در ميان آنان منتشر شده‌اند؛ به اين منظومه‌ها «عاشقانۀ عاميانه» گفته ميشود. اين مقاله به بررسي ساختار عشقي شش منظومۀ عاشقانۀ فارسي مي‌پردازد كه از مشهورترين و مهمترين منظومههاي كلاسيك و عاميانه به شمار مي‌روند. براي دستيابي به نتايج دقيق، در اين پژوهش داستانها به شيوۀ ريختشناسي پراپ و با كمك جداول تجزيه‌وتحليل شده‌اند. سپس با مقايسۀ نتايج به‌دست‌آمده، كنشهاي مشترك و متفاوت در اين داستان‌ها دسته‌بندي شده‌اند. نتيجه آنكه اين داستانها به‌عنوان نمايندۀ جمعي از داستانهاي عاشقانۀ كلاسيك و عاميانه نشانهها و ساختار عشقي مشتركي دارند كه آن‌ها را به هم نزديك ميكند. منظومههاي كلاسيك بررسي‌شده عبارت‌اند از: خسرو و شيرين، يوسف و زليخا و ويس و رامين. منظومه‌هاي عاميانه نيز عزيز و نگار، حيدربيك و سمنبر، حسينا و دلارام هستند.