سبك‌شناسي ساختارگرايانۀ خطبۀ 87 نهج البلاغه

نهج البلاغه بعد از قرآن كريم از ارزشمندترين متون ديني به شمار مي‌آيد و پژوهشگران سعي در بررسي آن از ابعاد مختلف علمي وادبي نموده‌اند، زيرا اين كتاب در بردارنده سخنان گرانبهاي امام علي (ع) است كه در اوج فصاحت وبلاغت قرار دارد وموضوعات مختلفي را در قالب بهترين الفاظ وبه صورتي هنرمندانه بيان كرده‌است. خطبه 87 نهج البلاغه يكي از زيباترين خطبه‌هايي است كه از محبوب‌ترين بندگان خداوند وتوصيف ويژگي‌هاي آنان سخن مي‌گويد ووجه تمايز شان رابا فاسقان وجاهلان بيان مي‌دارد. در اين مقاله سعي بر اين است به شيوه توصيفي– تحليلي واز منظر سبك‌شناسي ساختارگرا به بررسي خطبه 87نهج البلاغه در سطحهاي فكري، آوايي، نحوي، بلاغي (دلالي) بپردازد و زيبايي‌هاي سبك امام (ع) را در بيان انديشه‌هايش نشان دهد. يافته‌هاي پژوهش بيانگر اين است كه سطوح سه گانه آوايي، نحوي وبلاغي به صورتي منسجم وبه هم‌پيوسته افكار وانديشه‌هاي امام (ع) را بيان مي‌كند ودر راستاي سطح فكري در حركت هستند. سطح آوايي با موسيقي‌اي كه به واسطه تكرار حروف وسجع وجناس ايجاد كرده است از يك سو سبب انتقال اين مفاهيم شده‌است واز سوي ديگرسطح نحوي با جمله‌هاي خبريه و فزوني جمله فعليه وتتابع اضافات وادات همپايه ساز سبب بيان معنا ومقصود مورد نظر امام علي (ع) به مخاطب گرديده است؛ همچنين سطح بلاغي نيز با صنايع لفظي وبديعي به زيباتر شدن كلام ودرك معناي مورد نظر امام (ع) كمك كرده است ولفظ در خدمت معناي مورد ايشان قرار گرفته‌است.