اخلاق مناظره علمي در سيره امام رضا (ع)

اين نوشتار با هدف تبيين مهم‌ترين و اساسي‌ترين ارزش‌هاي اخلاقي كه براي تعيين و ترسيم يك چهارچوب اصلي و مدل صحيح مناظره و گفت‌وگوي علمي لازم و ضروري هستند به بررسي سيره امام رضا(ع)در اين خصوص پرداخته است. بنابراين مسأله اين پژوهش كه با توصيفي‌تحليلي انجام شده است، بررسي و بازخواني سيره ارتباطي امام رضا(ع)با مخالفان، معاندان و پيروان سائر اديان، در حوزه‌هاي مختلف ارزشي و دست‌يابي به يك مدل و الگوي تربيتي براي مناظره علمي است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه در الگوي به دست آمده، از يك‌سو اخلاص و برخورداري از دانش و تخصص لازم، به عنوان مهم‌ترين الزامات اخلاقي حرفه‌اي قبل از ورود به مناظره مطرح مي‌شوند و از سوي ديگر، صداقت، عدالت و انصاف، بردباري، سعه صدر و فروتني، به‌عنوان محوري‌ترين الزامات اخلاقي حرفه‌اي حين مناظره و از جمله ارزش‌ها و اصول اخلاقي‌اند كه بايد طرفين، در مدت‌زمان مناظره همواره به آن توجه داشته و از مسير آن خارج نشوند. در حوزه آداب علمي و هنجارهاي رفتاري حين مناظره نيز، احترام و تكريم، حسن استماع و دريافتن مقصود مخاطب، سخن گفتن به اندازه فهم مخاطب، مستدل و مستند گويي، بعد سوم الزامات اخلاقي – حرفه‌اي مناظره را شكل مي‌دهند.