نقش تعليمي هنر از نگاه فارابي و نسبت آن با آموزه انتظار

در اين پژوهش تلاش مي‌كنيم ابتدا «تأثير هنر در تعليم و تربيت از منظر فارابي» بررسي شود و در ادامه نسبت نظريه فارابي با آموزه انتظار مورد توجه قرار گيرد. حاصل بررسي اين‌كه مطابق راي فارابي، هنرمند بايد طبع هنري‌اش را كه موهبتي فطري است، به مدد تكرار و تمرين بارور سازد و اثري شايستۀ لذتِ (حسي) و درنگِ (تعليمي و تربيتي) را پيش روي مخاطبش قرار دهد. هنر واجد اين قابليت است كه صفات نيك آفريننده و مخاطب خود را پررنگ كرده و او را در مسير تعليم و تربيت فردي و اجتماعي قرار دهد. هنر مطلوبِ فارابي، بايد همان نقشي را كه برهان و تعقّل براي حكيمان ايفاء كرده‌اند، در مقياسي وسيع‌تر، عهده‌دار شود و به مدد نيروي تخيّل و تمثيل و مُحاكات و اقناع، مخاطبش را از حقايق معرفتي جهان آگاه نمايد. از تحليل نظريه فارابي به اين نتيجه مي‌رسيم كه آراء فارابي مستعد آن است كه هنر را در سه محور _ از حيث شناختي، تربيت فردي و چشم‌انداز اجتماعي _ با آموزه انتظار پيوند دهد.