تجلّي مهدويّت در ادبيات عاشورايي (مورد پژوهانه: مجموعۀ ادب الطّف)

بشر در طول تاريخ خود، مكتب‌ها و حكومت‌هاي زيادي را تجربه كرده است؛ ولي در هيچ يك از آنها گمشده خود را كه عدالت و صلح و امنيت است، پيدا نكرده و پيوسته در ناكامي و شكست بوده است. امروز بشريت به دنبال انديشه سياسي ديگري است كه ارزش‌هاي انساني را در آن بيابد و آن، انديشه سياسي منجي است كه در اسلام با حكومت مهدوي تحقّق مي‌يابد. موضوع مهدويّت و منجي از موضوعاتي است كه توجه اديبان و شاعران را به خود معطوف داشته است. مطالعه و تعمق در اين عرصه؛ بعد از ادبيات عاشورا، سهم چشم‌گيري را به خود اختصاص داده است. از اين‌رو، مهدويات _ به عنوان يكي از موضوعات شعري شيعي _ گستره وسيعي از ادبيات شيعي را در دوره‌هاي گوناگون فراگرفته و كانون توجه شاعران فراواني قرار گرفته است. از جمله، شاعران قرن اول تا چهاردهم هجري است كه در مجموعه ده جلدي كتاب أدب الطّف تأليف جواد شبر، نام و اشعار عاشورايي آنها گردآوري شده است. برخي از اين شاعران نيز در شعر خود ارادت خالصانه خويش را به محضر امام عصر4 اظهار داشته‌اند و در زمينه‌ها و موضوعات گوناگون درباره آن حضرت به سرايش پرداخته‌اند. لذا، اين جستار بر آن است تا با رويكردي تحليلي _ توصيفي سيماي مهدويّت را در پنج جلد نخست مجوعه ادب الطّف بپردازد و بازتاب مفاهيمي همچون غيبت، انتظار، دادخواهي، انتقام‌جويي، ادامه دادن راه اهل‌بيت و برپايي حكومت عدل را در اشعار آنان تبيين و تحليل كند.