تأثير هيدروپليتيك زاب كوچك بر روابط سياسي ايران و اقليم كُردستان عراق

روابط سياسي كشور ايران و اقليم كُردستان عراق در همسايگي يكديگر، همواره متأثر از عواملي گوناگون بوده كه مي­تواند داراي چند بُعدِ تأثيرگذاري باشد. مسئله منابع مشترك به عنوان يكي از عوامل چندبُعدي، تاكنون بر روابط سياسي دو طرف تأثيرات قابل ­توجهي داشته­ است. كانون مورد توجه از ميان منابع مشترك، مسئله آب­هاي مشترك است كه با جنبـه­هـاي گوناگون بر روابط سياسـي ايران و اقليم كُردستان عراق تأثير مـي­گذارد. رودخانه زاب كوچك به عنوان رودخانه­اي مـشترك بين ايران و اقليم كُردستان همواره تحـت اعمـال تصـميم­گـيري­هاي استراتژيك قرار گرفته است. در اين راستا، هر دو طرف با مدّ نظر قرار دادن اهميت منابع آبي، سـياسـت­گذاري­هاي استراتژيك بر حوزه­هاي آبي مشترك را شروع كرده­ اند كه در اين ميان تصميم­گيري­هاي استراتژيك كشور ايران و تأثيرگذاري آن­ بر روابط سياسي طرفين - با توجه به دارا بودن ايران از موقعيتي فرادست نسبت به اقليم كردستان - بيشتر بوده­ است. سؤال اصلي مقاله اين است كه هيدروپليتيك زاب كوچك چه تأثيري بر روابط سياسي ايران و اقليم كردستان عراق مي­تواند داشته باشد؟ فرضيه مقاله اين است كه از آنجايي كه ايران نسبت به اقليم كردستان عراق از لحاظ توپوگرافي در موقعيت بالادستي قرار دارد؛ در بهره­مندي از رودخانه زاب كوچك نيز از امتيازات بالاتري برخوردار بوده است، كه اين خود ضمن افزايش قدرت چانه­زني ايران و برخورداري از اهرم­هاي اعمال فشار در روابط آيندۀ خود و مذاكرات دوجانبه با اقليم كردستان، نقش به­سزايي در تغيير معادلات قدرت منطقه­اي به نفع ايران خواهد داشت كه اين امر مي­تواند روابط سياسي بين دو طرف را تحت تأثير قرار دهد. در پژوهش حاضر از روش توصيفي- تحليلي استفاده شده است.