نظريه‌ي قرارداد اجتماعي ژان ژاك روسو با رويكردي روش‌ شناسانه

نظريه‌ي قرارداد اجتماعي ژان ژاك روسو يكي از مباني مهم دمكراسي‌هاي مدرن و الهام‌بخش اعلاميه‌ي حقوق بشر بوده است. اين مقاله تلاش كرده است با روش توصيفي‌ـ‌تحليلي و با رويكرد روش‌شناسي بنيادين، به بررسي مباني هستي‌شناختي، معرفت‌شناختي و انسان‌شناختي اين نظريه بپردازد و ارتباط اين مباني با نظريه‌ي قرارداد اجتماعي روسو را بررسي كند. براساس نتايج حاصل از اين مقاله، انديشه‌ي قرارداد اجتماعي او را به‌لحاظ هستي‌شناختي، سوبژكتيويته و تغيير نسبت انسان و جهان و همچنين سكولاريسم راهبري كرده است؛ همچنين به‌لحاظ معرفت‌شناختي، پيش‌رمانتيسم، جدايي از عقل قدسي و ارائه‌ي دين طبيعي و دين مدني رسمي به‌جاي دين مسيحيت؛ و به لحاظ انسان‌شناختي، اعتقاد به خوب‌بودن ذاتي انسان، مباني مهم در انديشه‌ي قرارداد اجتماعي او محسوب مي‌شود. روسو فيلسوف دوره‌ي مدرن محسوب مي‌شود و اگرچه به ‌لحاظ معرفت‌شناختي بر احساس تأكيد مي‌كند و نه خرد؛ و به‌لحاظ انسان‌شناختي، بر انسان بدوي و دور از مفاسد علم و تمدن تأكيد دارد، اما اين ديدگاه‌ها او را از چارچوب عصر روشنگري خارج نمي‌كند.