ارزيابي عملكرد روش‌هاي قراردادي به‌كار گرفته‌شده در توسعۀ ميدان گازي پارس جنوبي

مخزن گازي پارس جنوبي به عنوان بزرگترين منبع تأمين گاز طبيعي، از جمله مهم­ترين پروژه­هاي كشور است كه براي توسعۀ فازهاي آن، از روش­هاي مختلف قراردادي استفاده شده است. در پژوهش پيش رو، مقايسه­اي بين عملكرد روش­هاي به­كار گرفته­شده انجام و مناسب­ترين آن مشخص گرديده است كه مي­تواند مبنايي براي توسعه­هاي آتي ميدان­هاي گازي يا پروژه­هاي بزرگ‌مقياس كشور باشد. با در نظر گرفتن معيارهايي، از جمله كاهش ريسك­هاي طرح و اختلافات قراردادي، هزينۀ تمام­شده، كيفيت انجام كار و تأسيسات در زمان اجرا و بهره­برداري، يكپارچگي عمليات اجرا و توليد، زمان اجراي طرح، كسب دانش مديريتي و انتقال فناوري، با استفاده از روش «فرايند تحليل سلسله­مراتبي» براي گزينه­هاي موجود، مناسب­ترين روش عقد قرارداد انجام­گرفته در طرح­هاي پارس جنوبي، روش بيع متقابل حاصل شده است. ويژگي­هاي مدنظر در اين پژوهش كه به اين نتيجه انجاميده است، به طور كلي عبارت­اند از: حفظ حق مالكيت كشور، كنترل عمليات و هزينه توسط دولت، انتقال دانش فني، قبول ريسك توليد و انجام صد درصد سرمايه­گذاري توسط پيمانكار و بازپرداخت آن طي پنج تا هفت سال پس از بهره­برداري از محل محصولات ميدان.