تبيين انديشه ناصرخسرو در حوزه عقل و خردگرايي و استنتاج آموزه‌هاي اخلاقي آن

نوشتار پيش رو با هدف بررسي انديشه هاي ناصرخسرو در خصوص عقل و خردگرايي, مباني فلسفي و اعتقادي و آموزه هاي اخلاقي آن به رشته تحرير درآمده است. در اين مقاله از رويكرد كيفي و با بهره‌گيري از روش تحليل منطقي فرارونده در دو گام انجام شده است. در گام اول به تبيين ويژگي‌هاي عقل و خردگرايي،و درگام دوم به تبيين شروط لازم براي تحقق ويژگي‌هاي عقل و خردگرايي از ديدگاه ناصرخسرو، .ودر نهايت به استنتاج آموزه هاي اخلاقي منتج شده ازعقل و خردگرايي مي پردازد. و تجزيه تحليل اطلاعات با استفاده از نظام مقوله‌اي (استقرايي) انجام شده است بدين صورت كه بعد از كدگذاري ، بين آنها ارتباط مفهومي برقرار گرديد كه در نهايت به مفاهيم كليدي و اساسي به عنوان مولفه هاي اساسي حاصل گرديد. كه يافته‌هاي حاصل از مفاهيم عقل و خرد گرايي شامل: عقل كيمياي سعادت،عقل پادشاهي انسان در دو جهان،نخستين مبدع،عقل توانمند،عقل جاودان،عقل دانش پذير،عقل كيمياي صلاح مي باشد و مفاهيم حاصل ازشروط لازم براي تحقق عقل و خردگرايي شامل:داشتن عبوديت، ، داشتن عملكرد علمي وديني، كسب نمودن معرفت باطني و دينداري مي باشد. كه در نهايت, آموزه هاي اخلاقي عقل گرايي منتج شده شامل: رسيدن به معرفت الله ،تحقق سلوك اخلاقي، استدلال گرايي (سنجش صحت وسقم امور با معيار و دلايل منطقي و عقلاني) استقلال انديشه و تقليدگريزي، كسب معرفت ودانايي،مهار تمايلات نفساني و عاقبت‌انديشي مي باشد.