بررسي تطبيقي مساله امامت در تفسير المنار و تفسير تسنيم

امامت و ولايت از كليدواژ‌ه‌هاي قرآن و از بنيادي‌ترين بحث‌هاي كلامي ميان شيعه و اهل‌سنت است. مفسران و متكلمان شيعه آياتي از قرآن را دال بر اثبات امامت على(ع) و اهل‌بيت(ع) مي‌دانند و با توجه به براهين عقلي و روايات موثق وسيره عملي پيامبر(ص) ، معتقدند كه امامت يك امر انتصابي از جانب حق تعالي مي باشد و زمين هيچگاه از حجت الهي خالي نخواهد بود .مفسران اهل‌سنت بر تفسير شيعه از اين آيات شبهه‌هايي واردكرده‌اند. محمدعبده و رشيدرضا (صاحبان تفسير المنار) با تأثير از انديشه‌هاي كلامي ابن‌تيميه و فرقۀ وهابيت به اين موضوع پرداخته‌اند. در مقابل مفسران شيعه از جمله آيت‌الله جوادي آملي در تفسير تسنيم كوشيده‌‌ است به اين شبهات پاسخ دهد و قراين محكمي براي اثبات آيات امامت بيابد. با توجه به اين‌كه مسئلۀ امامت به‌عنوان يكي از مناقشه‌برانگيزترين بحث‌هاي اعتقادي ميان فرق اسلامي است، به مقايسه ميان آراي متكلمان و مفسران كمتر توجه شده، هدف اين پژوهش بررسي تطبيقي دو ديدگاه و بيان اختلاف‌نظر دو تفسير شاخص اهل سنت و تشيع است. پس از نقل هفت آيه و نقل روايات معتبر از مجامع حديثي فريقين، ديدگاه‌هاي صاحب المنار (به عنوان نمونه‌اي از علماي معاصر اهل‌سنت) و ديدگاه صاحب تسنيم (به عنوان نمونه‌اي از علماي معاصر شيعه) طرح شده است. اين پژوهش به شيوۀ توصيفي- تحليلي، با تكيه بر داده‌هاي كتابخانه‌اي سامان يافته است.