اثربخشي تقويت تفكيكي رفتارهاي ناهمساز در كاهش رفتارهاي بيش فعالي دانش آموزان كم تواني هوشي

Effectiveness of Defferential Reinforcement of Incompatible Behavior in Reduction of hyperactive behaviors in students with intellectual Disabilities

هدف هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي تقويت تفكيكي رفتارهاي ناهمساز بر كاهش رفتارهاي بيش‌فعالي چهار شركت‌كننده (دو پسر و دو دختر) با كم‌تواني هوشي در يك موقعيت مدرسه ويژه در بيرجند بود. روش طرح پژوهش شبه آزمايشي از نوع تك آزمودني و طرح برگشتي A-B-A-B بود و آزمودني‌هاي پژوهش به روش تصادفي انتخاب شدند. در اين پژوهش نه (9) رفتار به عنوان رفتار آماج طي جلسات مكرر خط پايه، مداخله درمانگري و پيگيري مورد مشاهده قرار گرفت و درصد اين رفتارها ثبت شد و براي تحليل داده‌ها از نمودار و تحليل ديداري استفاده شد. يافته‌ها تحليل ديداري داده‌ها در خلال شرايط آزمايشي، كاهش رفتارهاي آماج (رفتارهاي بيش‌فعالي) همه شركت‌كنندگان پژوهش را در طي مراحل مداخله درمانگري نشان داد. روند نزولي رفتارها در مرحله پيگيري نيز قابل‌مشاهده بود. نتيجه‌گيري يافته‌هاي مطالعه، اثربخشي روش درمانگري رفتاري تقويت تفكيكي رفتارهاي ناهمساز را به عنوان يك روش درمانگري در كاهش رفتارهاي بيش‌فعالي كودكان كم‌توان هوشي مورد حمايت قرار مي‌دهند.

Objective The aim of the present study was to investigate the effectiveness of differential reinforcement of incompatible behaviors in reduction of hyperactive behaviors in four students (two boys and two girls) with intellectual disability in a special school setting in Birjand, Iran. Method The research design was quasi-experimental with single subject and reversal design A-B-A-B and the sample was selected by random sampling method. In this design nine target behaviors have been observed in frequent sessions baseline, treatment intervention and follow up phases and recorded percent of behaviors and charts and visual analysis have been used for data analysis. Results The results of the study showed that all target behaviors (hyperactivity behaviors) of the partcipants in intervention and follow up phases were reduced dramatically. Conclusion The findings of the study supported the effectiveness of the differential reinforcement of incompatible behaviors as a treatment method in reduction of hyperactive behaviors in students with intellectual disability.