تعيين اثرات گوگرد كشاورزي بر ساختمان خاك با استفاده از هندسه فركتالي و شاخص‌ پايداري خاكدانه‌ها

به‌دليل شرايط فيزيكي نامناسب و آهكي بودن خاك‌ها و وجود منبع عظيم گوگرد در كشور، بررسي تأثير گوگرد بر ساختمان خاك و ديگر ويژگي‌هاي خاك ضروري است. بنابراين اثرات مقادير مختلف گوگرد شامل: صفر، 750، 1500 و 3000 كيلوگرم در هكتار به‌همراه باكتري Halothiobacillus neapolitanus بر ويژگي‌هاي خاك در تناوب گندم- ذرت در دو سال بررسي شد. پارامترهايpH ، EC، سولفات، كربن آلي، ساختمان خاك و عملكرد گندم اندازه‌گيري شد. براي ارزيابي كمّي اثر گوگرد بر ساختمان خاك، با اندازه‌گيري توزيع اندازه خاكدانه‌ها، مقادير شاخص‌هاي ميانگين وزني و هندسي قطر خاكدانه‌ها (به‌ترتيب MWD و GMD) و مقادير بُعد فركتالي تعيين شد. نتايج نشان داد كه با گذشت زمان و مقادير بيشتر گوگرد همراه با باكتري Halothiobacillus neapolitanus پايداري خاكدانه‌ها افزايش داشت. تأثير تيمارهاي گوگرد بر MWD و GMD در سطح احتمال پنج درصد معني‌دار بود و بر اساس شاخص‌هاي كمّي، 28 درصد، اثرات مثبت بر ساختمان خاك داشت. گوگرد با كاهش 3 درصدي بُعد فركتالي، تأثير مثبت معني‌داري بر بهبود ساختمان خاك داشت. كاربرد گوگرد، مقدار pH خاك را كمي كاهش و قابليت هدايت الكتريكي را 12 درصد و سولفات خاك را تا 40 درصد افزايش داد و با بهبود ساختمان و اصلاح شرايط فيزيكي خاك، در حفظ خاك و پايداري منابع توليد و حفاظت از محيط زيست بسيار تأثيرگذار است.