ارزيابي تغييرات مكاني نفوذ آب به خاك و پارامترهاي مدل‌هاي مربوطه با استفاده از زمين‌آمار (مطالعه موردي: دشت منصورآباد)

مطالعه حاضر با هدف ارزيابي توزيع مكاني نفوذ آب به خاك با استفاده از زمين‌آمار در مقياس ناحيه‌اي روي 400 هكتار از اراضي دشت منصورآباد واقع در شهرستان لارستان از توابع استان فارس انجام گرفت. در اين پژوهش در 78 نقطه به‌صورت شبكه‌اي منظم به فواصل 100×100 متر نمونه‌برداري و اندازه‌گيري‌ها انجام شد و با استفاده از نرم‌افزارهاي GS+ و ArcGIS بهترين مدل واريوگرامي از بين مدل‌هاي خطي، نمايي، گوسي و كروي با بيشترين2R و كمترين خطا تعيين شد. بدين‌منظور ويژگي‌هاي نفوذ آب به خاك (cm/min) با استفاده از روش استوانه دوگانه، هدايت الكتريكي (dS/m)، اسيديته، درصد رطوبت اشباع، درصد اندازه ذرات (شن، سيلت و رس)، مقدار كلسيم، منيزيم و سديم و توزيع مكاني پارامترهاي نفوذ آب به خاك مدل‌هاي كوستياكوف و فيليپ اندازه‌گيري و با استفاده از روش‌هاي زمين‌آماري درون‌يابي و پهنه‌بندي شد. نتايج نشان داد، در بين ويژگي‌هاي مختلف، شدت نفوذ آب به خاك (i) بيشترين ضريب تغييرات (2/274) را داشت و تصميم‌گيري بر اساس روش‌هاي ميانگين‌گيري معمول خطاي فراواني را همراه خواهد داشت. در بين مدل­هاي نفوذ آب به خاك، مدل كوستياكوف و فيليپ به‌ترتيب بهترين مدل تجربي و فيزيكي در منطقه بودند. بهترين مدل نيم‌تغييرنما براي شدت نفوذ نهايي، ضرايب S و A مدل فيليپ و ضريب a مدل كوستياكوف گوسي و براي ضريب b مدل كوستياكوف نمايي بود. ساختار مكاني شدت نفوذ و ضرايب نفوذ a و b مدل كوستياكوف و ضرايب S و A مدل فيليپ قوي بود. بهترين ميان‌ياب براي شدت نفوذ روش كوكريجينك با فاكتور كمكي درصد سيلت، براي ضريب S مدل فيليپ، روش وزن دادن عكس فاصله (IDW)، براي ضرايب a و b مدل كوستياكوف، به‌ترتيب روش كريجينگ و IDW بود.