بازشناسي مفهوم «موقعيت» در رويكردهاي تربيت ارزشي معاصر

موقعيت يك مفهوم حياتي براي هر نظريه و مكتب تربيتي است و موفقيت تربيت ارزشي در گرو يك تلقي صحيح از موقعيت‌مندي است. در اين پژوهش سه جريان مهم و اثرگذار معاصر كه توجه خاصي به موقعيت در تربيت ارزشي نشان داده‌اند، انتخاب شده و انگاره‌ي موقعيت نزد آن‌ها مورد تحليل قرار گرفته‌است. اين كار بر اساس «روش تحليل زباني و مفهومي» در زبان فني و رسمي صورت گرفته‌است. بر اين اساس «موقعيت به مثابه كل» در رويكرد پراگمايستيم ديويي؛ «موقعيت به مثابه شرايط عمل»، در رويكرد نوارسطوگرايي، و «موقعيت به مثابه محرك‌هاي محيط» در رويكرد ضد ارسطوگرايي احصاء شده‌اند. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه توجه به موقعيت در تقابل با رويكردهاي اقتدارگرا در طيف‌هاي مختلف تربيت ارزشي مشترك است. رويكردهاي سه گانه علي رغم اشتراكاتي اشتراكاتشان، دامنه‌ي متفاوتي براي موقعيت در نظر مي‌گيرند؛ به گونه‌‌اي كه از سه لايه، غايات، تطبيق مصاديق، و رفتار، پراگماتيسيم ديويي هر سه را، نو ارسطويي تطبيق مصاديق و رفتار را، و ضد ارسطوگرايي صرفا رفتار را وابسته به موقعيت قلمداد مي‌كند.