اهداف، اصول و روشهاي تربيت عاطفه «غم و شادي» از منظر صحيفه علويّه

هدف پژوهش حاضر بررسي اهداف، اصول و روش‌هاي تربيت عاطفه «غم و شادي» انسان برمبناي شادي‌پذيري و غم‌پذيري آدمي در صحيفه علويه است. بدين منظور براساس رويكرد كيفي، از روش­هاي پژوهش استنتاجي و تحليل زباني و مفهومي استفاده شده است. ازاين‌رو براساس مبناي مفروض، مناجات‌هاي امام علي (ع) در صحيفه علويه انتخاب و مورد پژوهش قرار گرفته­اند. براساس نتايج پژوهش مي­توان گفت متربي بايد با تكيه بر اصولي چون شناسايي شادي‌هاي ممدوح و چگونگي راه يافتن به آن‌ها، شناخت غم‌هاي مذموم و راه‌هاي رهايي از آن‌ها و همچنين شناخت غم‌هاي ممدوح و ايجاد آن‌ها در قلب خويشتن، در تربيت عاطفه «غم و شادي» وجود خود بكوشد. همچنين بايد با روش­هايي مانند خشنود كردن خداوند، پيامبر (ص) و خاندان وي، از آن‌ها توسل جويد و در جهت شاد كردن انسان‌ها و درنهايت ايجاد شادي براي آخرت خويش اقدام كند. ضمن اينكه با شيوه شكرگذاري و ذكر اسماء الهي طي مسير كرده و به واسطه نعمت‌هاي خاص الهي همچون ايمان و اسلام به كسب شادي بپردازد. متربي همچنين بايد غم‌هاي دنيايي، گناهان و پيروي از هواي نفس را از عوامل غم‌هاي مذموم بداند و با روش­هايي ازجمله پناه بردن به خداوند، دعا كردن، ذكرورزي، ملامت نفس پس از ارتكاب گناه و مرگ‌انديشي، قلب خويش را براي وجود غم‌هاي مقدس آماده سازد تا به‌اين‌ترتيب به اهداف تربيت اين عاطفه ـ يعني رسيدن به مقام قرب الهي، پيوستن به هدايت‌يافتگان و سعادت لقاءالله ـ نايل شود.