بررسي اثر سطوح مختلف نيتروژن و تراكم كشت بر رقابت كلزا (Brassica napus L.) و علف‌هرز ارشته خطايي (Lepyrodiclis holosteoides Fenzl.)

Effect of different levels of nitrogen and planting density on rapeseed (Brassica napus L.) and lepyrodiclis (Lepyrodiclis holosteoides Fenzl.) competition

به منظور بررسي اثر تراكم­ هاي مختلف علف­ هرز ارشته خطايي ((Lepyrodiclis holosteoides Fenzl. بر ميزان اُفت عملكرد دانه و همچنين خصوصيات كيفي و كارائي زراعي نيتروژن كلزا، آزمايشي به ­صورت فاكتوريل و در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار، در سال زراعي 95-1394 در كرج اجرا شد. فاكتورها شامل مقدار نيتروژن از منبع كودي اوره در چهار سطح صفر، 50، 100 و 150 كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار، تراكم كلزا در دو سطح 70 و 90 بوته در متر مربع و تراكم علف‌هرز ارشته خطايي در چهار سطح صفر، پنج، 10 و 15 بوته در متر مربع بود. نتايج بدست آمده نشان داد كه حداكثر اُفت عملكرد در تراكم­ 70 بوته در متر مربع با مصرف 150 كيلوگرم نيتروژن و 90 بوته كلزا در متر مربع با مصرف 100 كيلوگرم نيتروژن، به­ ترتيب 54/26 و 45/78 درصد بود. نتايج نشان كه بالاترين درصد و عملكرد روغن، به­ ترتيب با 40/77 درصد با 1504 كيلوگرم در هكتار در تراكم 90 بوته كلزا در متر مربع و با مصرف 150 كيلوگرم در هكتار نيتروژن و بدون حضور علف‌هرز ارشته خطايي بدست آمد. بالاترين كارايي زراعي نيتروژن، با 19/89 كيلوگرم در كيلوگرم در تراكم 90 بوته كلزا و بدون حضور علف‌هرز مشاهده شد. بيشترين بهره ­وري ناخالص نيتروژن، با 24/36 كيلوگرم در كيلوگرم، در تراكم 90 بوته در متر مربع كلزا و با كاربرد 50 كيلوگرم نيترون در هكتار مشاهده شد. نتايج اثر متقابل نيتروژن و تراكم علف‌هرز ارشته خطايي نشان داد كه بالاترين بهره­وري ناخالص نيتروژن، با 23/87 كيلوگرم در كيلوگرم، در تيمار 50 كيلوگرم نيتروژن در هكتار و عدم حضور علف‌هرز ارشته خطايي مشاهده شد.

To investigate the effect of different lepyrodiclis (Lepyrodiclis holosteoides Fenzl.) densities on grain yield reduction, as well as qualitative and nitrogen agronomic efficiency of rapeseed (Brassica napus L.), a factorial experiment was conducted in a randomized complete block design with three replications in Karaj, 2016-2017. Factors included nitrogen content from urea fertilizer source at four levels (0, 50, 100 and 150 kg N/h, rapeseed densities (70 and 90 plants/m2) and weed density at four levels (0, 5, 10 and 15 plants/m2). The results showed that maximum yield loss at 70 and 90 plant densities of rapeseed/m2 was 26.54 and 78.45%, respectively, with 150 and 100 kg nitrogen. The highest percentage of oil and oil yield were 77.40% and 1504 kg/ha, respectively that were obtained by 90 plants/m2of rapeseed and 150 kgN/ha and no weed. The highest N-agronomic efficiency (89.19 kg/kg) was obtained by 90 rapeseed plants/m2 and without weed presence. The highest N-partial factor productivity was 36.24 kg/kg that was observed in 90 plants/m2 rapeseed and 50 kgN/ha. The results of nitrogen interaction and lepyrodiclis density indicated that the highest N-partial factor productivity (87.23 kg/kg) was observed in the treatment of 50 kg N/ha and absence of weed.