بررسي تأثير زئوليت بر ضرايب مدل‌هاي منحني رطوبتي خاك در دو بافت شني و لومي

يكي از عناصر مهم در آبياري مكانيزه، اطلاع از رابطه بين نيروي مكش (نيروي ماتريك) و رطوبت خاك است كه به منحني رطوبتي موسوم است. شكل و ضرايب اين منحني تحت‌ تأثير بافت و ساختار خاك بوده و با اصلاح ساختار خاك مي‌تواند تغيير كند. مهم‌ترين اهداف اين مطالعه عبارتند ازبررسي اثراستفاده از زئوليت بر ظرفيت نگهداري آب و ضرايب مدل‌هاي منحني رطوبتي دو بافت خاك شني و لومي و تأثير استفاده از زئوليت بر شكل و ضرايب منحني رطوبتي خاك بر اساس مدل‌هاي مختلف ارائه شده كه برخي از آنها تاكنون در ايران استفاده نشده است، زئوليت در سطوح مصرف (2، 5 و 10 درصد) به خاك‌ها اضافه شد. رطوبت هر خاك در مكش‌هاي مختلف در 12 نقطه با استفاده از دستگاه ديكاگون تعيين شد. ضرايب منحني رطوبتي خاك با استفاده از نرم‌افزار و برازش شش مدل بروكس‌و‌كوري (Brooks and Corey) ، كاسوگي (Kosugi) ، دارنر(Durner) ، فردلاند‌و- زينگ (Fredlund and Xing) ، ون‌گنوختن (VanGenuchten) و سكي (Seki) به‌دست آمد. نتايج نشان‌ داد كه در تمامي مدل‌ها مقدار پارامتر Sө و Rө با كاربرد زئوليت و افزايش سطح استفاده افزايش مي‌يابد . ظرفيت نگهداشت آب نيز با كاربرد زئوليت افزايش مي‌يابد. ساير نتايج نشان داد كه بهترين مدل براي تخمين منحني رطوبتي خاك‌هاي لومي و شني مدل دارنر است و ضعيف‌ترين مدل‌ها در خاك لومي مدل بروكس‌و‌كوري و مدل كاسوگي و در خاك شني مدل بروكس‌و‌كوري و مدل ون- گنوختن هستند.