روند تغييرات كاربري اراضي در كانون‌هاي ريزگرد جنوب و جنوب شرق اهواز

طي چند دهه اخير، تغييرات كاربري اراضي يكي از مهم‌ترين معضلات زيست‌‌محيطي در سراسر جهان بوده است. اين مطالعه به‌منظور بررسي و تحليل روند تغييرات كاربري اراضي با استفاده از تكنيك سنجش از دور در كانون‌هاي ريزگرد جنوب و جنوب‌شرق اهواز و اراضي اطراف آن انجام شد. بر ‌اساس شاخص استاندارد شده بارش (SPI)، سال‌هاي 1986، 2002 و 2016 به‌عنوان سال‌هاي با وضعيت نزديك به نرمال انتخاب شدند. سپس، نقشه‌هاي كاربري اراضي منطقه مطالعاتي با استفاده از تصاوير ماهواره لندست و روش‌هاي مختلف طبقه‌بندي نظارت‌شده، تهيه شد. به‌منظور افزايش دقت طبقه‌بندي تصاوير از شاخص MNDWI استفاده شد. همچنين براي ارزيابي كارايي هر روش از پارامترهاي دقت كلي و ضريب كاپا استفاده شد. در‌نهايت به‌منظور آشكارسازي تغييرات از روش مقايسه، پس از طبقه‌بندي استفاده شد. با توجه به نتايج پژوهش در دوره زماني (1380-1365)، مساحت كاربري‌هاي پوشش گياهي، سطوح مرطوب با پوشش گياهي و سطوح آبي به‌ترتيب به‌‌ميزان 419، 219 و 40/7 درصد افزايش و در مقابل مساحت كاربري مرتع ضعيف و باير به‌ميزان 36/6 درصد كاهش يافته است. از عمده‌ترين علل وقوع اين تغييرات مي‌توان به فاكتورهاي انساني همچون افزايش جمعيت و متغيرهاي اقليمي همچون بارش‌هاي مناسب اشاره كرد. در دوره زماني (1394-1380)، مساحت كاربري‌هاي سطوح مرطوب با پوشش گياهي، سطوح آبي و پوشش گياهي به‌‌ترتيب به‌ميزان 94، 49/3 و 46/7 درصد كاهش و در مقابل مساحت كاربري مرتع ضعيف و باير به‌ميزان 45/4 درصد افزايش يافته است. خشكسالي‌هاي اخير، افزايش دما و مديريت نادرست و غير اصولي از منابع آبي در كاهش وسعت پوشش سبز و سطوح آبي و افزايش مساحت اراضي باير مؤ‌ثر بوده‌اند. از سوي ديگر، در طول سه دهه گذشته، مساحت كاربري ساخته‌شده به‌ميزان 157 درصد افزايش يافته است، در‌حالي‌ كه مساحت كاربري رودخانه به‌ميزان 28/8 درصد كاهش يافته است. اين نتايج نشان‌دهنده تخريب كلي در منطقه بر اثر تغييرات اقليمي و فعاليت‌هاي انساني است.