وضعيت حاصلخيزي خاك سايه‌انداز گونه گون بادكنكي (Astragalus fasciculifolius) تحت ‌تأثير ترافيك جاده

گون بادكنكي (Astragalus fasciculifolius) از جمله گونه‌هايي است كه در مناطق خشك و نيمه‌خشك جنوب ايران پراكنش خوبي دارد و مي‌تواند به‌سرعت در كنار جاده‌ها استقرار يابد. پژوهش حاضر به‌منظور بررسي تأثير جاده و شدت ترافيك آن بر ويژگي‌هاي فيزيكوشيميايي و قابليت استفاده عناصر غذايي كنار جاده و بررسي غلظت عناصر در بخش‌هاي هوايي گونه گون بادكنكي بود. 30 نمونه خاك و گياه به‌صورت تصادفي از كنار جاده‌ها و فاصله 100 متري از لبه جاده‌ها جمع‌آوري و برخي ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك و قابليت استفاده عناصر اندازه‌گيري شد. غلظت عناصر در اندام‌هاي هوايي گياه نيز اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه خاك‌هاي كنار جاده داراي مقدار شن و آهك بيشتر و سيلت و pH كمتري بودند. خاك‌هاي كنار جاده اصلي داراي مقدار پتاسيم كمتر و آهن، منگنز، روي و مس بيشتري نسبت به اراضي اطراف بودند درحالي‌ كه اين تفاوت براي جاده‌هاي فرعي درباره مقدار آهن و مس وجود نداشت. غلظت عناصر در گياه نيز تحت‌ تأثير جاده قرار گرفت و مقدار فسفر، پتاسيم، منگنز و روي افزايش معني‌داري در گياهان كنار جاده نشان داد. غلظت فسفر، آهن، روي و مس گياه در جاده‌هاي اصلي و غلظت آهن و روي گياه در جاده‌هاي فرعي ارتباط معني‌داري با مقدار آن عناصر در خاك داشتند. تأثير جاده‌ها بر تغييرات ويژگي‌هاي خاك و عناصر غذايي مربوط به افزوده‌شدن تركيبات بستر جاده و انتشار تركيبات حاصل از تردد وسايل نقليه است. به‌طور كلي مي‌توان نتيجه‌گيري كرد كه خاك‌هاي كنار جاده، شرايط رطوبتي و تغذيه‌اي مناسب‌تري براي استقرار گونه Astragalus fasciculifolius نسبت به خاك‌هاي اراضي اطراف دارند.