بررسي زيست‌بوم درياچه سد زاينده‌رود

كفزيان نقش مهمي را در انتقال توليدات اوليه و مواد آلي انباشت‌شده در بستر زيست‌بوم‌هاي آبي (دتريتوس) به سطوح بالاتر زنجيره غذايي ايفا مي‌كنند. آنها همچنين به‌عنوان شاخص‌هاي زيستي به‌منظور ارزيابي اثر آلاينده‌هاي ناشي از فعاليت‌هاي انسان بر زيست‌بوم‌هاي آبي استفاده مي‌شوند. ارزيابي جوامع بي‌مهرگان كفزي درياچه سد زاينده‌رود، در طي سال 1392 به‌صورت فصلي در چهار ايستگاه نمونه‌برداري بررسي شد. نمونه‌برداري با استفاده از دستگاه نمونه‌بردار رسوب با ابعاد 20×20 سانتي‌متر انجام شد. ميانگين دماي آب سطحي درياچه سد زاينده‌رود در طي دوره نمونه‌برداري 41/2±64/15 درجه سانتي‌گراد و آب عمقي درياچه 82/1±99/8 درجه سانتي‌گراد براورد شد. ميانگين غلظت اكسيژن محلول در آب سطحي معادل 61/0±31/10 و در آب عمقي معادل 72/0±12/8 ميلي‌گرم در ليتر متغير بود. در مجموع 2165 نمونه جانور كفزي در درياچه سد زاينده‌رود جمع‌آوري و شناسايي شد كه متعلق به سه رده، شش راسته و پنج خانواده بود. بيشترين تعداد نمونه‌ها به جنس‌هاي Tubifex، Naididae و Chironomidae تعلق داشت. جنس غالب در تمام مراحل نمونه‌برداري Tubifex بود. بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش به‌نظر مي‌رسد ساختار بستر، ميزان مواد مغذي، فشار چرا و فشار هيدرواستاتيك مهم‌ترين عوامل محيطي مؤثر بر امكان سكني‌گزيني، زيست و فراواني جمعيت كفزيان در درياچه سد زاينده‌رود باشد.