ارزيابي عملكرد دانه و ويژگي‌هاي زراعي و فيزيولوژيكي ارقام تجاري و لاين‌هاي اصلاحي گندم دوروم در شرايط بي‌خاكورزي

در اين پژوهش به منظور نمايش ظرفيت زراعي و پتانسيل لاين­هاي جديد و ارقام داخلي و خارجي معرفي شده در مزارع زارعين به بهره­برداران و شناسايي سازگارترين ژنوتيپ­ها در شرايط كشت بدون شخم، تعداد 26 لاين و رقم داخلي و خارجي گندم دوروم انتخابي از برنامه اصلاحي گندم دوروم موسسه تحقيقات كشاورزي ديم كشور به همراه دو رقم شاهد محلي گندم در پايگاه نوآوري پروژه امنيت غذايي ايران-ايكاردا در شرايط بي­خاكورزي در منطقه نيمه­گرمسيري سرپل­ذهاب در استان كرمانشاه در سال زراعي 97-1396 مورد ارزيابي قرار گرفتند. در طول اجراي آزمايش عملكرد دانه و خصوصيات مختلف آگرو-فيزيولوژيك ارقام و لاين­ها مورد بررسي قرار گرفتند. نتايج تجزيه واريانس و مقايسه ميانگين براي صفات مورد بررسي نشان داد كه اختلاف معني­داري بين ژنوتيپ­هاي مورد بررسي از لحاظ عملكرد دانه و ويژگي‌هاي آگرو-فيزيولوژيك وجود دارد. ميانگين عملكرد ژنوتيپ­هاي مورد بررسي از 327 كيلوگرم در هكتار (ژنوتيپ شماره G23) تا 926 كيلوگرم در هكتار (ژنوتيپ شماره G16) متغير بود و ژنوتيپ­هاي برتر داراي افزايش عملكرد بين 6 تا 51% نسبت به شاهد آزمايش بودند. در مجموع بر اساس درصد برتري عملكرد دانه لاينهاي مورد بررسي نسبت به شاهد و ساير خصوصيات آگرو-فيزيولوژيك و امتياز زراعي، 6 ژنوتيپ گندم دوروم شامل ژنوتيپ­هاي G24، G21، G7، G18، G16 و G25 برتر از شاهد منطقه بودند. از خصوصيات بارز اين ژنوتيپ­هاي برتر در شرايط ديم عملكرد دانه و وزن هزار دانه بيشتر، زودگلدهي، ميزان سبزينگي و شاخص پوشش گياهي (NDVI) بيشتر و دماي كانوپي خنك­تر بود.