اثر تغييرات اقليمي بر توليد بخش كشاورزي ايران: مطالعه موردي محصول گندم

كشاورزي يكي از مهم‌ترين بخش‌هاي اقتصاد ايران بوده كه باتوجه به تداوم تغييرات اقليم و موقعيت جغرافياي خشك و نيمه خشك ايران اثرات منفي بسياري از اين تغييرات ديده و مي‌تواند به خود ببيند. در اين پژوهش با تفكيك اثرات مختلف تغيير اقليم و در نظر گرفتن چهار سناريو به ترتيب شامل تغيير نرمال اقليم، تغيير اقليم، تغييرپذيري اقليم و تغيير توامان اقليم و تغيير پذيري اقليم به بررسي اثرات هر يك بر ميزان بارندگي و در ادامه بر سطح زير كشت، ميزان درآمد و قيمت محصول گندم به عنوان مهم‌ترين محصول زراعي ايران پرداخته شده است. از اين رو با بكارگيري روش برنامه‌ريزي رياضي مثبت و با استفاده از اطلاعات آب و هوايي ايران و همچنين داده‌هاي مربوط به هزينه و توليد گندم طي سال‌هاي 1394-1379 روند 20 ساله موارد فوق بررسي شده است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه در شرايط تغيير توامان اقليم و تغيير اقليم به نسبت دو شرايط ديگر كاهش شديدتري در بارندگي رخ خواهد داد. همچنين در اين دو شرايط اقليمي كاهش در سطح زير كشت، كاهش در درآمد و افزايش قيمت شديدتر از دو شرايط ديگر خواهد بود. متوسط سطح زيركشت گندم به صورت سالانه به ترتيب 15/2467، 89/1994، 23/2473 و 59/1993 هزار هكتار، متوسط درآمد سالانه كشاورزان گندم ايران نيز به ترتيب 4/13247، 59/10711، 07/13280 و 61/10704 ميليارد تومان و متوسط قيمت هر تن گندم در سال 79/14، 85/17، 77/14 و 87/17 ميليون تومان خواهد بود.